Expat aan het woord
In Expat aan het woord schrijven Nederlandse expats en emigranten zelf over hun leven in het buitenland. Klik op onderstaande kaart om een overzicht van de verhalen te zien.
Wil je ook een artikel schrijven voor onze website en het WereldExpat Magazine? Stuur je bijdrage dan naar onder vermelding 'expat aan het woord'. (Lengte: tussen de 500-800 woorden, graag 4 foto’s meesturen van jezelf en je omgeving).
De eerste 5 inzendingen krijgen nu het boek De Mythische Oom van Mariët Meester toegestuurd!
Renée Vonk is auteur, journalist en uitgever en woont en werkt in de Provence. Ze bedacht, werd mede-uitgever en de eerste hoofdredacteur van het magazine over Zuid-Frankrijk Côte & Provence, waarbij ze nog steeds actief betrokken is. Samen met man en drie honden bewoont ze een afgelegen huis in de heuvels van het Canton de Fayence. 'Het leven is hier fantastisch. Maar wel anders dan de gedroomde romantiek.'
'Omstreeks 1985 kocht ik een paar muren en een half dak ter hoogte van zo’n schilderachtig dorpje in de Provence. Daarna veranderde mijn leven. Familie en kennissen meenden ineens dat ik rijk was. Ik had immers een 'huis' in Frankrijk.
Qua gratis vakanties werd ik plotseling enorm populair. Ik begon zelf ook een beetje raar te doen. Zo klopte ik mijn opgelapte huisje troostend op de hermetisch gesloten luiken als ik vanwege mijn werk naar Nederland terug moest. Ik wilde niet weg.
Tijdschrift
In mijn Rotterdamse stamkroeg sprak ik uitsluitend nog over de charmes van Frankrijk in het algemeen en die van mijn beknopte berghut in het bijzonder. Iemand was dat gezeur zo zat dat hij zei: 'Maak er dan een blad over'. Dat heb ik toen gedaan, en dat tijdschrift bestaat nog steeds, al ben ik tegenwoordig 'creatief adviseur'.
Inmiddels ben ik een aantal keren verhuisd, maar steeds keerde ik weer terug naar het dorpje van toen, dat allang zo 'van toen' niet meer is.
Niet in dank afgenomen
In de jaren dat ik hoofdredacteur was, heb ik meer dan eens enthousiast en uit volle overtuiging geschreven over Zuid-Frankrijk in het algemeen, en over 'mijn' dorpje in het bijzonder. Dat is me op lokaal niveau niet altijd in dank afgenomen; vrienden maakten me verwijten over het toenemend aantal 'noorderlingen'.
Ze hebben gelijk; steeds meer Nederlanders en Belgen weten de weg naar mijn (dus niet meer zo) geheime gehucht te vinden, met als consequentie dat nogal veel toeristen de afgelopen zomers nogal nadrukkelijk aanwezig waren, en in toenemende mate de komende zomers nóg nadrukkelijker aanwezig zullen zijn. Dat kan dat piepkleine dorpje, ergens vóór de Middeleeuwen tegen een berghelling opgetrokken, slecht hebben.
Un des plus beaux villages de France
Al een tiental jaren geleden werd onze mini-gemeente uitverkoren tot de eregalerij van 'les plus beaux villages de France'; een soort nationale erfgoedlijst van pittoreske plaatsjes. Terecht. We hebben wel bordjes met 'centre ville', maar zelfs de met kinderkopjes ingelegde 'Grand Rue' is te smal voor verkeer.
De kerk en de ‘mairie’ helemaal bovenin het dorp, zijn uitsluitend te voet bereikbaar. De enige kroeg was vroeger een 'relais de poste', waar de postkoetspaarden buiten hun dorst lesten uit de fontein, en de koetsier zich binnen aan de toog laafde.
Een 'status quo' die duurde tot de spoorlijn zijn intrede deed; vooruitgang. Maar ook die hield op te bestaan, wegens onrendabel, en de voortschrijdende ontwikkeling van het (snel)wegennet.
Ons dorp bleef een dorp
Toch hield ons dorp het lang vol om dorp te blijven: tien jaar geleden kende iedereen iedereen. Roddels reisden per 'bouche à l’oreille', de bakker bakte nog, de slager slachtte zelf, en de wijn kwam van de omliggende châteaux, al is dat een wat wijdse benaming voor de paar hectaren amper in cultuur gebrachte wijngaarden waarvan de opbrengst hooguit tot tafelwijn werd opgevoed.
Het café was de huiskamer van ons allemaal, en als er een dode begraven moest worden wáren we er ook allemaal: eerst op de begraafplaats, daarna in het café; je wilt wel in stijl afscheid nemen tenslotte.
De toerist moet zijn plaats kennen
En toen ging het mis. In het gouden decennium van de jaren negentig van de vorige eeuw kwam het toerisme op gang. Er was geld. In recordtijd -historisch gezien dan- werd ons dorp in de zomermaanden door buitenlanders bezet. Volgens mijn Franse vrienden ben ik mede schuldig.
Daar zit iets in, denk ik weleens. Als ik mijn mond had gehouden en niet voortdurend had geschreven dat het leven hier best aardig is, waren wellicht niet zoveel Hollanders en Vlamingen dat persoonlijk komen controleren. Steeds vaker struikelen we over die 'gens du nord'; in de kroeg en bij de supermarkt (de bakker, de slager en de kruidenier zijn inmiddels ter ziele) is Nederlands ‘s zomers de voertaal.
Luidruchtige en brutale Nederlanders
Bijkomend probleem: Nederlandstaligen zijn in ons dorp niet populair. Er valt wel aan hen te verdienen (niet veel), maar ze trekken in overdreven mate de aandacht. Met name de Nederlandse toerist is naar de normen van ons dorp luidruchtig en brutaal, terwijl hun kinderen bovendien niet opgevoed zijn. 'Moet kunnen', dat is blijkbaar de opvatting van een Nederlander, die op vakantie is.
Bij ons op het dorp denken de Fransen (maar ik inmiddels ook) dat de toerist zijn plaats moet kennen. Enige bescheidenheid wordt op prijs gesteld en een beetje aanpassing óók.
Inburgering
Voor zover ik begrepen heb, vinden Nederlanders in Nederland dat van allochtonen op de een of andere manier 'inburgering' verlangd mag worden. Waarom willen Nederlanders op vakantie in Frankrijk dan niet een beetje hun best doen zich neer te leggen bij Franse gedragsregels?
Franse kinderen worden onmiddellijk tot de orde geroepen als ze op het terras van het café of in een restaurant hun stem verheffen of op hun stoel gaan zitten draaien. Nederlandse (én Belgische) ouders grijpen zelfs niet in als hun kroost het luidkeels op een janken zet, of schreeuwend rond tafeltjes rent. 'Moet kunnen.'
De middenstand redt het niet
Tja. Het gebied waar ik woon is nogal in trek bij types die er volgens mij -en het hele dorp- niet thuishoren. Vroeger woonde je hier omdat je de rust en het simpele leven op het Zuid-Franse platteland wist te waarderen. Of omdat je er geboren was natuurlijk.
Maar sinds de kuststrook voller en voller is geworden, rukt de import op naar het achterland. Met import bedoel ik overigens ook Fransen uit noordelijker streken, want voor een Provençaal houdt zijn terroir op bij Aix-en-Provence. Alles daarboven is ‘buitenland’ en met Parijs heeft men hier al helemaal niks te maken.
Niks op ook: Parijzenaars vallen slecht. Ze kopen -net als de buitenlanders- de huizen op, voor veel te veel geld. Dus komt een lokaal gezinnetje niet meer aan de bak. Dus loopt het dorp leeg, want de vakantiehuizen worden maar af en toe bewoond. Dus redt de kleine middenstand het ook niet meer en sluiten de winkeltjes. Voorgoed.
Tegen de grote supermarkt een eind buiten het dorp valt niet op te concurreren. De bejaarde uitbaatster van het krantenwinkeltje heeft de boel opgedoekt en slijt haar oude dag deels op het lage stenen muurtje voor de plaatselijke makelaardij omdat ze anders helemaal geen mens meer ziet.
Moderne tijd en vloeibare nostalgie
En sinds het postkantoortje een geldautomaat voor de deur kreeg, is ook daar de loop eruit. De bejaarden en uitkeringstrekkers die er hun centjes kwamen halen, de vele dorpelingen zonder eigen vervoer, het lokale lagere schooltje dat er eens in de zoveel tijd met een klasje kleintjes op excursie kwam: ze kunnen er nog maar een paar uurtjes per dag terecht.
En binnenkort waarschijnlijk helemaal niet meer. Ons café -het enige in het hele dorp, want het tweede is tegelijk met het onrendabele hotelletje waartoe het behoorde op de fles gegaan- is buiten het seizoen op sterven na dood. Al die nieuwe 'buren' willen namelijk wel allemaal leuk en pittoresk wonen, maar vertier en verantwoorde boodschappen pakken ze toch liever ‘serieuzer’ aan.
Beroemde medemens
Net als 'security', want met de moderne en vaak ook nog eens beroemde medemens (de Beckhampjes, Elton John, Fergie, Richard Branson, Richard Virenque, Brad Pitt & Angelina Jolie, Keith Richards en natuurlijk tal van BN-ers) kwamen de alarmsystemen en de bewaking, waarbij 'gorilla’s' niet schromen om hele wegen af te zetten en ons, lokaaltjes, bijvoorbeeld het eeuwenoude recht van overpad te ontzeggen.
De moderne tijd, net wat u zegt. Zoals in het onvergetelijke chanson 'La Montagne' van Jean Ferrat (prachtig vertaald als 'Het Dorp' van Wim Sonneveld). Vloeibare nostalgie, luister maar.
Blog
Inmiddels ben ik allang bevrijd van de romantische ideeën over Zuid-Frankrijk, die ik had toen ik mijn eerste huisje kocht. Maar het blijft fantastisch wonen in de Provençe. Daarom ben ik een jaartje of wat geleden een blog begonnen dat gaat over dit stukje Frankrijk.
Kijk er eens op als u geïnteresseerd bent. En aarzel niet om commentaar te leveren; uw reactie is meer dan welkom.'
E-mail deze pagina
Print deze pagina
De regio van Fayence is inderdaad uniek. Het ligt op de grens tussen de Provence en de Azurenkust en je er met volle teugen van beide genieten. Ik ontdekte het op het einde van de 80's en ben er sindsdien elk jaar een beetje meer fan van geworden. Het is er zalig certoeven.
Dear Renee,
Obviously, as we grow older, memories are sweet and everything was so much better in the past. The art of life is to move on when the situation in our present location has become unpleasant, or stay, stop complaining and make the best out of it. There are numerous places in this wonderful world where you can find what you're looking for. In South-East Asia and Latin America you'll find friendly people, excellent cuisine, nature, sunshine, history, culture, music, tranquility and/or excitement in abundance. By the way, I rather hear the sound of children than the barking of dogs. Au revoir.
Robert Kool
Het is gewoon een bekend verschijnsel dat het platteland ontvolkt...en dat niet alleen in Frankrijk...maar ook in Duitsland,Spanje en Zweden en noem maar op. Ja ook hier in Paraguay.....en waarom??? Mensen willen WERK hebben...vertier....faciliteiten zoals een huisarts...ziekenhuis ...en noem maar op...die dingen vindt je dus niet meer in een klein Frans (of welk dorp dan ook) dorp!! Mensen hebben geen zin,tijd of geld om daar telkens weer 45 min voor in de bus of auto te gaan moeten rijden.
Voor mij persoonlijk zou ik nog niet eens dood gevonden willen worden in zo´n vreselijk afgelegen klein dorp...!! HELP.
Dat Nederlandse kinderen veel onopgevoeder zijn dan andere kids kan ik niet zeggen.....het is wel zo dat veel NL ouders NIET ingrijpen als ze iets slechts doen...en dat speelt dan later op als ze groot zijn. Openlijk een klap uitdelen is er al helemaal niet meer bij....vreemd...dit werkt soms zeer goed!! Als kinderen zich niet gedragen in PY krijgen ze gewoon klappen...en zo hoort het!!!
Peter veldman.
Wat het opvoeren van de huizenprijzen betreft, dat gebeurt in NL net zo goed. Kijk maar eens naar plaatsen aan de Zeeuwse kust of op de Wadden. Doordat Randstedelingen en Duitsers daar massaal tweede huizen kopen, komen lokale jonge gezinnen niet meer aan de bak. De huizenmarkt is compleet verziekt, maar dat geldt dus ook in demografische zin, want inderdaad is het er in de winter volledig uitgestorven en kunnen bedrijven het niet redden op alleen in de inkomsten uit de zomermaanden. Toerisme heeft dus zijn "mixed blessings", op meerdere plekken ter wereld.
Zoals meestal, een leuk en raak artikel van Renée. Ze schrijft heerlijk en eerlijk over de kust en de Provence. En voor wat betreft die meestal draken van Nederlandse kinderen die zo luidruchtig zijn: helemaal mee eens!
Wij hebben al eerder in de Provence gewoond en nu gaan we over een paar maanden weer terug: hoera! Op de campagne in de Vaucluse hebben we een lief huisje gevonden met een prachtig uitzicht op de Mont Ventoux.
Surtout joie de vivre, tous les jours! Groet, Esther
Het is waar dat nederlanders niet alleen goede kanten hebben. Maar fransen moeten we ook niet idealiseren. Bestaat het in Nederland (ik vraag het want ik heb er enkel als kind gewoond meer dan 50 jaar geleden) dat iemand je uren over zijn problemen, belevenissen kortom zijn eigen leven onderhoudt zonder zich af te vragen of het de ander interresseerd? Bovendien is er geen woord tussen te steken en blijf je het maar een tijd uit beleefdheid aanhoren. Veel interresse voor de ander is er niet altjd of werd traditioneel als ongezonde nieuwschierigheid gekenmerkt.
Noem een arabisch land waar een kerk staat?
Nou, Brunei bijvoorbeeld, en meer dan ee ook, zelfs vindt je daar een kerk NAAST een moskee. Verdraagzaamheid bestaat echt wel hoor.Ook buiten NL.
Like!
aan astrid, ik begrijp niet goed waarom de "Arabieren" hier weer zo nodig moeten worden bijgehaald!Er zijn nu eenmaal veel moslims (en dat zijn niet alleen arabieren zoals u hen noemt) in Nederland (er zijn trouwens ook christelijke personen in "moslim" landen) en er zijn weinig nederlanders in Arabische landen en zij kunnen toch een kerk oprichten als ze dat willen en genoeg leden hebben?
Mooi stukje van Renée, heel herkenbaar. Ook wij zijn buitengewoon tevreden over ons 'rustige' leven in Taradeau (niet zover van Fayence).Vanaf het begin hebben we ons best gedaan te integreren in de dorpsgemeenschap en dat is goed gelukt. Ik heb zelfs de bewoners in ons kleine 'hameau' wel eens mijn excuus gemaakt over het feit dat zoveel buitenlanders hier peperdure 2e huizen kopen en zich verder alleen maar bezig houden met luidruchtige gesprekken en eetpartijen in de supermarkten en op de terrassen. Zij glimlachten dan en zeiden dat er ongetwijfeld ook andere Nederlanders zijn zoals b.v. wij! Met ons waren ze in elk geval erg blij en tevreden. Met velen hebben we dan ook een goede klik en laten we eerlijk zijn met 'die druktemakers' zouden we ook in NL geen contact hebben!
Dankzij het feit dat wij zo goed geintegreerd zijn kan ik hier 'zorgeloos' leven met een doodzieke man die kanker heeft en sinds 5 jaar 3x in de week naar de nierdialyse moet. De sociale en medische aandacht en steun is overweldigend en de zon, rust en het glaasje wijn vervolmaken dat. Ik vraag me bijna dagelijks af of ik de zware taak als 'mantelzorgster' in NL ook zo zou hebben kunnen volbrengen.
Het leven in la douce France is niet altijd een 'Leven als God in Frankrijk'. Maar de levensomstandigheden en de mensen om je heen kunnen je wel helpen dit gevoel heel dicht te benaderen.
Vandaar dat ik nog steeds zeg: "Je reste!"
Graag willen we U deelgenoot maken van ons niet makkelijke, maar wel zonnige leven aan de Cote d'Azur. Lees daarom eens onze columns "Enchanté" op: www.niernieuws.nl
Aan alle nederfransen veel 'joie de vivre' toegewenst!
Nanny
Heel herkenbaar ook voor mij. Ik woonde ook 4 jaar in een klein dorpje in de Provence. Daarna verhuisden we naar de Pyrenees Orientales, naar een klein bergdorpje (toen 80 inwoners). Wij waren de eerste buitenlanders en werden bekeken als mensen die met een koffer met geld aankwamen. Toen zagen onze dorpsgenoten dat we ook voor ons brood moesten werken. We begonnen een tuinbouwbedrijf. Het was wat je noemt 'sappelen' de eerste 10 jaren. We werden beloond met de opmerking "il y a un qui travaille ice, c' est le belge". Nu wonen we hier 20 jaar en hebben ook gezien dat andere buitenlanders zich hier vestigen. Niet veel, daarvoor ligt het dorp te ver van de mediterranee. Wij wonen hier fijn, maar blijven de buitenlander. Dat zijn we ook. Mensen die geboren en getogen zijn in een klein afgelegen bergdorpje, hebben een andere kijk op de wereld. Dat is ook niet erg. Wij zijn hier gekomen en genieten van de ruimte en het landschap om ons heen.
Al eens tijdens de franse schoolvakantie (van Parijs) op een frans strand gaan zitten? Waar zijn ze dan, die "stille" franse kinderen? ;-)
Vakantiegangers (of nou Nederlands, Frans of Engels) gedragen zich anders dan emigranten, en van emigranten verwacht men (ik ook) ook een andere graad van aanpassing dan van vakantiegangers.
Hiep hoi. Zo is het maar net ;-)
Onopgevoed kinderen heb je overal en zeker niet alleen in Nederland nu is dat wel de schuld van het jaren lang doe maar wat je wilt beleid van de politiek. Ik zou persoonlijk niet graag met russen in een appartement willen zitten!!In Nederland willen de nederlanders dat mensen die naar Nederland komen om zich daar te vestigen, dat deze mensen intergreren en zeker niet van toeristen! Iemand die al jaren in Nederland woont en nog steeds geen nederlands kan spreken, zegt genoeg! Nederlanders die ik ken en die geemigreerd zijn doen hun best om de cultuur en zeker de taal te leren van dat land. Ik denk dat er een heel groot verschil is of je als toerist komt of voor het nederlanderschap, dan is het toch niet meer dan respect voor dat land tonen om je aan te passen. Vernieuwen is altijd goed maar je moet zorgen dat de kwaliteit van je land niet achteruit gaat. Noem 1 arabisch land waar een nederlandse christelijke kerk staat, in Nederland staan 500 moskeeen!! Nederlanders staan erom bekend om zich aan te passen en onopgevoede kinderen heb je overal!!
heel herkenbaar, mn het ongelofelijk luidruchtige geschreeuw en wilde gehol van nl kinderen in restaurants en op terrassen. Franse kindertjes krijgen dan gewoon een draai om de oren...... Maar zijn wellicht ook meer gewend aan lange maaltijden dan Nl kids.
Pas je aan, dat roepen alle nederlanders toch zo hard in Nederland tegen alle 'mede-landers'? Dat geldt andersom net zo. Dan is leven in Frankrijk een feest! Zou hier niet meer weg willen!
Niet alleen in de Provence zijn de toeristen opgerukt, maar in heel Frankrijk hoor! Sommigen mensen hebben inderdaad een andere mentaliteit, dat merk je ook op een nederlands terras.De hele Côte d'Azur is enorm gegroeid, de hele kust is nagenoeg volgebouwd met vakantiehuizen, ook van de Fransen.
Ik kan me de tijd nog herinneren als kind, zo'n 50 jaar geleden dat we vrijwel alleen op het toen nog witte strand lagen vlakbij Saint-Tropez!
Het is vooral Brigitte Bardot die ook de vele toeristen aantrok. En natuurlijk de hoogconjuctuur van de laatste deccennia.Zelfs de Russen hebben zich geïnstalleerd aan de Middellandse Zee.Ik vind het dan ook één van de mooiste plekjes op aarde. Tja, in juli en augustus hebben de Fransen ook vakantie en heel Europa gaat massaal op vakantie naar de zon!
Wat een herkenbaar stukje...! 16 jaar geleden vertrok ik met mijn man uit nederland. We wilden ergens in europa gaan boeren, uiteindelijk werdt het frankrijk, het noorden van de dordogne de perigord vert in een klein dorp, heel veel groen een rust, we waren de eerste nederlanders die zich permanent vestigde.
We werkte meteen samen met de boeren uit de buurt en de taal kregen we heel snel onder de knie en toen werdt het alleen maar leuker...
Ik kreeg mijn kinderen hier en heb altijd veel energie gestoken in het dorps en school leven. Als parent d'élève, heb ik een aantal jaren geleden het meegemaakt dat de school geen docent kwijt raakte onderandere door dat werdt voorgedragen ,met alle goede bedoelingen (en na over leg met mij) van de school directeur,dat de school de extra docent echt nodig had want er zaten zoveel buitenlandse kinderen op school; nederlanders,duitsers,en engelsen...
De school mocht de docent houden en het dorp en de burgemeester waren blij!
Ik heb me trouwens wel altijd verbaasd over het aantal nederlanders dat met kinderen die die al 8 jaar of ouder zijn naar het buitenland vertrekken, zonder dat ze de taal spreken, ik leg mensen met zulke plannen altijd uit wat een enorme impact dat op die kinderen heeft!
Ineens werdt het wel heel goed duidelijk hoe het aantal buitenlanders in de laatste 6/7 jaar énorm is toegenomen... Velen begonnen wat in de toeristische sector, de omgeving van sarlat zat bomvol en werdt peper duur en in de perigord vert was ruimte en rust en je kon er voor een prikkie wat moois kopen...
Inmiddels worden we zomers overspoeld door vooral nederlandse en engelse toeristen en de fransen moeten er erg aan wennen het is echt zo dat nederlanders vaak enorm opvallen door hun luidruchtige gedrag.
Maar vooral als het mooie weer voorbij is merk je dat er zoveel leeg staat in het dorp en dan gaan wij, de trouwe dorps bewoners weer lekker in alle rust door met ons leven en worden er weer "onderons feestjes" gegeven met franse muziek en lekker eten...
Ik houd van mijn plekje en het franse leven !
Leuk stuk! Helemaal raak! Ik tel mijn zegeningen: zie gelukkig maar heel zelden Nederlanders langskomen. En waar je ook neerstrijkt: familiarity breeds comtempt, zoals de hier evenzeer verfoeide Britten dat weer puntig zeggen. Of, om met Jean Paul Sartre te spreken: Hell is other people!
leuk artikel, en heel herkenbaar, al woon ik in een andere streek van Frankrijk. ik ken Renée van de Nederlandse berichten in Frankrijk, ben het helemaal met haar eens. En ja jammergenoeg is het waar dat in het algemeen (laten we niet generaliseren) Nederlandse toeristen niet geliefd zijn, omdat alles "moet kunnen". Ik heb Ned kinderen in een restaurant aan de hoge kapstokken zien hangen, of voor de voeten van de obers rondrenden, terwijl de ouders trots naar hun kinderen keken zonder in te grijpen.
Wow. You've seen a lot! Are you also an animal lover?
Nieuwe reactie inzenden