Het Westen stevent recht op de afgrond af en het enige waar politici zich mee bezighouden is partijpolitiek. Rob de Wijk, vooraanstaand publicist en deskundige op het gebied van internationale betrekkingen, is somber over de toekomst. Toch schetst hij in zijn nieuwe boek Vijf over Twaalf: Hoe Nederland toch sterker uit de crisis kan komen een aantal scenario's met een goede afloop. 'De oplossing moet uit het politieke midden komen.'

De wereld verandert snel, tot zover geen nieuws van De Wijk. Nieuwe grootmachten dienen zich aan, de financiële crisis is overgegaan in een politieke crisis, er is een tekort aan grondstoffen en er is een klimaatprobleem. De Wijk: 'De opkomst van China heeft gigantische gevolgen. Wie had vier, vijf jaar geleden kunnen bedenken dat China ons zou moeten helpen met de redding van de euro? Voor het eerst in zeshonderd jaar is het hele systeem van de internationale betrekkingen aan het veranderen. Het hele bouwwerk van de afgelopen eeuwen, van internationaal recht en diplomatie, is aan het eroderen.'

'In China heerst de sfeer van de winnaars. Er is optimisme over de maakbaarheid: we gaan ervoor, we gaan het doen. In Europa moet je constateren dat er een soort hedonisme en decadentie is gecreëerd. 'Ach, welvaart, veiligheid: dat is er gewoon.' Maar dat is natuurlijk niet vanzelfsprekend.'

Afgrond
Alle redenen om de mouwen op te stropen en er tegenaan te gaan. De Wijk merkt er weinig van. 'Ons politieke systeem is niet opwassen tegen deze uitdagingen. En niet in staat oplossingen te bedenken. In mijn somberste gedachten heb ik het gevoel dat er niks wordt opgelost en dat we met zijn allen op de afgrond afstevenen.'

'Politici hebben de mond vol van het nationaal belang. Dat hoort zogenaamd boven partijbelang te gaan. Maar in de praktijk staan de partijbelangen voorop. Je moet ophouden met die onzinnige polarisatie van het politieke landschap. De oplossing zal echt moeten komen vanuit het redelijke midden. Lukt dat niet, dan krijg je een rechts beleid waar links zich niet in kan vinden. Of je krijgt een links beleid waar rechts niks voor voelt. Je moet die polarisatie doorbreken. De politiek moet zichzelf heruitvinden.'

En dan kun je niet heen om deze twee noodzakelijke maatregelen, aldus De Wijk : 'Je kunt drie procent van je nationale inkomen besteden aan innovatie. Het is onderzocht: iedere euro die je in innovatie investeert, haal je er zevenvoudig uit. Verder moet je streven naar vijftig procent hoger opgeleiden onder de bevolking. Daarmee verstevig je je economische basis. Dat zijn hele simpele dingen.'

Voormodderen
De Wijk: 'Het meest waarschijnlijke scenario is dat we voortmodderen. En eerlijk gezegd heb ik het gevoel dat de crisis nog niet groot genoeg is om draconische maatregelen te nemen. De ellende is nog niet groot genoeg. In Griekenland en Italie was dat wel het geval , hier nog niet. Politici zijn altijd te laat. Per definitie. Ze zeggen dat ze proactief willen werken, maar ze zijn zo reactief als de pest.'