Griekenland is in zwaar weer verzeild geraakt. De schuldencrisis dwingt de bevolking om de buikriem strak aan te halen. Suzanne Schils en Jan Robijns, twee Nederlandse ondernemers in Griekenland, weten er alles van. Maar: "Terug naar Nederland? Daar zitten ze ook niet op ons te wachten."
 
Jan Robijns heeft geluk. Ondanks de zoveelste staking in Athene was hij vanochtend niet eens zoveel later op zijn werk. Hij haalt zijn schouders op. 'Een staking is als een steen gooien in een woeste zee: je merkt het bijna niet. Het is hier momenteel toch al zo'n rommel.'
 
Deel van loon inleveren
Robijns woont sinds 2008 in Athene. De liefde lokte hem destijds naar Griekenland. De verkering ging uit, maar Jan kon in Athene aan de slag als consultant en adviseur duurzame economie.
 
Hij heeft nog relatief weinig last van de schuldencrisis. 'Mensen in de private sector, zoals ik, hebben een baan en gaan door. We gaan niet staken en accepteren dat we een deel van ons loon inleveren om een stukje van de schuld te dekken.' In de publieke sector vallen volgens hem de zwaarste klappen.
 
Onrust wordt groter
Op het Griekse eiland Kreta merkt Suzanne Schils pas sinds kort iets van de crisis. 'Het nieuwe BTW-tarief is net ingegaan en dat voelen de mensen meteen in hun portemonnee. De benzineprijs ligt rond de 1,50 euro, en dat is volgens mij nog hoger dan in Nederland. Iedereen begint hier dus wat onrustiger te worden.'
 
Schils runt samen met haar Griekse echtgenoot een makelaarskantoor in de toeristenplaats Sissi. Hun belangrijkste klanten zijn buitenlanders die een vakantiehuis op Kreta zoeken of er permanent willen wonen.
 
Normaal gesproken kloppen na de stille wintermaanden weer de eerste klanten aan, maar Suzanne's agenda is nog angstvallig leeg. 'We hadden een buffer, maar die begint op te raken. Wat we dan zouden moeten doen? Ik heb geen idee. Terug naar Nederland ga ik niet, want mijn leven is hier met mijn Griekse man en twee kinderen. Andere Nederlanders op Kreta die in loondienst zijn, zeggen wel terug te moeten keren. Maar wat wij horen vanuit Nederland, is dat ze daar ook niet op ons zitten te wachten. Daar is ook werkloosheid.'
 
Corruptie
Waarom ging het zo fout in Griekenland? Allereerst speelde de Griekse regering mooi weer, zeggen zowel Schils als Robijns. Maar ook tiert de corruptie welig in het land. Volgens Robijns is veel Europees geld via duistere constructies verdwenen naar het buitenland of terechtgekomen in de zakken van corrupte Grieken.
 
'Het is een publiek geheim dat er gerommeld is met de financiën en dat de overheid en het ambtenarenstelsel corrupt zijn. Als je in Griekenland iets sneller gedaan wil hebben, dan betaal je daarvoor. Het zit zodanig in de genen en de hoofden van de Grieken, dat wanneer je iets gedaan wilt hebben, zoals bijvoorbeeld een medische ingreep, er zonder te vragen een extra bedrag wordt betaald omdat men er vanuit gaat dan sneller en beter te worden behandeld.'
 
Weinig vertrouwen in toekomst
Hoe het nu verder moet met Griekenland, dat weet niemand, stelt Robijns. 'Het gros van de bevolking heeft geen vertrouwen dat er een constructieve oplossing komt. Griekenland kenmerkt zich door pas op het laatste moment in actie te komen bij werkelijk belangrijke problemen.’

Hij vergelijkt het met de Olympische Spelen die Griekenland in 2004 mocht organiseren. 'Normaal plukt een land de vruchten van alles wat na zo'n evenement komt. Maar in Griekenland werd alleen gewerkt om het evenement op tijd klaar te krijgen. Niemand had erover nagedacht wat er daarna moest gebeuren en daarom is er verder niks uitgekomen.'
 
Niet terug naar Nederland
Wat er ook gaat gebeuren, Jan Robijns gaat niet terug. 'Hier wordt nog veel gehecht aan de waarde van de familie. Als we straks bankroet zijn, dan betekent dat niet dat de huizen omvallen of dat alle bedrijven sluiten. Het leven moet toch doorgaan en de mensen moeten toch eten. Er wordt wel weer een nieuwe economie gecreëerd. Misschien is het wel de redding, een bankroet.'
 
Ook Schils is vastbesloten te blijven, ook al heeft ze weinig vertrouwen in de toekomst. 'We denken allemaal, Grieken en buitenlanders, dat het ergste nog moet komen. Als onze buffers aan het einde van het seizoen niet zijn aangevuld, dan is het voor een heleboel mensen gewoon klaar. Dat zullen de buitenlanders meer merken dan de Grieken want die hebben nog land waar ze zelf groente en fruit op verbouwen en dieren op kunnen houden. Ook ik heb een stukje land en daar gaan we dit jaar ook de basisgroente en fruit op verbouwen.'

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine