Emmie Declerck

Emmie woont en werkt al vier jaar in Spanje (Barcelona en Baskenland). Als redacteur schrijft ze artikelen voor tijdschriften (vooral lifestyle zoals reizen, cultuur en gastronomie). Ze spreekt vloeiend Spaans, geeft Engelse les, werkt als culinaire gids en vertaalster Engels-Spaans. Contact:

Een onderzoek heeft het uitgewezen : slechts 5% van de Spanjaarden kan zich op de borst kloppen en zeggen dat hij echt vloeiend Engels spreekt. Het is dus niet enkel de Franco-generatie die achterblijft.

De helft van de jongeren tussen de 18 en 34 jaar spreekt de taal nauwelijks, ondanks alle (vergeefse?) lesuren op school. Het resultaat? Zowel jongeren als bedrijfswerknemers zoeken massaal hun toevlucht tot academies, en ouders met voldoende inkomen sturen er hun kinderen op steeds jongere leeftijd naartoe. En dat levert heel wat werk op, voornamelijk voor … expats.

Penibel
Het was niet moeilijk om te voorspellen dat ik zelf ook als English Teacher aan de slag zou gaan in Spanje. In België heb ik destijds met plezier Nederlandse privéles gegeven aan Franstaligen, maar ik moest al gauw onder ogen zien dat mijn werksituatie er penibel was: werken op freelance basis voor een naar Belgische normen laag uurtarief.

Niets hield me dan ook tegen om naar Spanje te trekken, waar taallesgevers wel een werknemerscontract krijgen, mét de nodige sociale zekerheid. Natuurlijk zijn er nog valkuilen, maar voor de meeste expats is dat geen probleem. Ze zijn er maar tijdelijk. Wie langer blijft, zoekt naar alternatieven of vult het teacher-salaris aan met een freelance inkomen. Het is immers geen ‘9 to 5’-job en je kunt kiezen voor een 15 tot 25-uren werkweek.

Lange lesdagen
De nadelen? Het uurrooster. In bedrijven kunnen taallessen om 8 uur ’s morgens al beginnen. Tegelijk liggen de drukste uren voor een taallesgever in Spanje tussen 17u en 21u30. Lange dagen dus, en je werkt vaak wanneer andere mensen vrijaf hebben. De late uren hebben ook veel te maken heeft met het levensritme van de Spanjaarden.

Spaans levensritme
Terwijl in Noord-Europa de meeste mensen tegen acht uur avonds de tafel afruimen, moeten Spanjaarden om tien uur ‘s avonds vaak nog beginnen met eten klaarmaken. Ook kinderen hebben langere schooldagen, omdat hun ‘siesta’-lunchtijd een tweetal uur duurt en ze bijgevolg pas om vijf uur de schoolpoort definitief verlaten. En dan gaat het voor veel kinderen nog richting taalacademie! Sommigen jongeren ronden op die manier hun schooldag pas tegen acht uur ‘s avonds af.

‘No, we can’t’
Hoe komt het toch dat Engels blijkbaar niet op school kan worden aangeleerd? Spanje hinkelt in de Europese statistieken hopeloos achterop. De helft van de bevolking spreekt er geen vreemde taal, terwijl het gemiddelde in heel Europa rond de 35% schommelt. Tot 15 jaar geleden werd in Spanje nog Frans onderwezen op school. Nu moet men vaak vaststellen dat leerkrachten op school zelf niet eens goed Engels spreken of begrijpen, hoewel ze de taal moeten onderrichten.

De lesmethoden zijn ook achterhaald. Eén van de grootste redenen van hun achterstand is wellicht dat Spanjaarden op tv alles gedubd te zien krijgen. Zelfs Obama’s eigen woorden worden overstemd door een ratelende Spaanse stem. ‘Yes, we can’ zijn wellicht de enige Engelse woorden die Spanjaarden hebben opgepikt uit zijn campagne. En dat heeft een grote ‘No, we can’t’ als gevolg in hun talenkennis.

Verspaansen
Spanjaarden hebben nog steeds de natuurlijke neiging werkelijk alles te verspaansen. Hier spreekt niemand ‘U2’ uit als ‘You Two’ maar ‘Oe dos’. Zelfs het woord ‘dvd’ of ‘laptop’ gaat aan sommigen voorbij als het niet als‘d ube d’ of ‘portátil’ wordt benoemd.

‘Spanglish’
Voor Cambridge instituten is ‘Spanglish’, een grappende benaming voor het Engels van Spanjaarden, dan ook big business. De laatste tien jaar zijn Cambridge certificaten voor veel Spanjaarden een obsessie geworden, zoals de First Certificate, dat te pas en te onpas als ‘cv-filter’ wordt gebruikt. Dat betekent vele lesuren aan een academie, die uit eigen zak worden betaald.

Teacher community
International House (IH) bijvoorbeeld verenigt de grootste talenscholen en trekt massaal jonge Engelstaligen aan om zich voor een paar jaar in Spanje te vestigen. Zo ontstaat een heuse teacher community. De teachers krijgen eerst gedurende een maand een intensieve opleiding in o.a. IH Londen of IH Madrid. Dat levert hen het veelgevraagde CELTA-certificaat op, maar slorpt makkelijk een slordige 1200 euro op, goed voor een gemiddeld teacher-loon.

En teachen maar! De schoolvakanties zijn een voordeel, maar het is moeilijk een 12-maanden-contract te bemachtigen. Een ander sociaal nadeel is dat de baan officieel als een part-time job wordt beschouwd, terwijl lesvoorbereiding en andere niet meetellen in die officiële uren en 25 uren feitelijk een volwaardige job is.

Zapatero
Toch is dit ongetwijfeld de meest frequente baan onder native speakers in Spanje. Voor non-native speakers was het voordien moeilijker om teacher Engels te worden, hoewel die trend aan het omkeren is. Een TEFL of TESOL certificaat opent deuren. Het fijnste aan de job is wellicht het vrije contact met de kleine groepjes Spanjaarden tijdens de lessen, hoewel Spaanse kinderen de hobby hebben om teachers in het harnas te jagen. ‘Only English in class!’ Want buiten het klaslokaal is het Engels gewoon te weinig aanwezig in Spanje. Kijk maar naar eerste minister Zapatero. Die heeft het nog altijd niet geleerd…

Meer interessante verhalen lezen? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine