Er was eens een meisjesorka die het ongeluk had in Nederlandse wateren te verdwalen. Elders zou ze aan haar lot overgelaten worden of smakelijk worden opgepeuzeld door een strandjutter, maar in Nederland krijgt zo’n dier een halsband om en een debat over zich heen. Het dolfinarium adopteerde het dier, stopte het in een te krap zwembadje - en toen wist niemand meer hoe nu verder.

Luister naar Lydia Rood

Zomaar vrijlaten ging niet. Een orka is familieziek, die kan niet leven zonder verwanten. Men moest op zoek naar Morgans maten. En nu komt het leuke: het criterium was taal. Morgans kreten werden geanalyseerd en walvisdialectologen concludeerden dat haar uitspraak overeenkomt met het dialect van orka’s in de Noorse wateren. Dus daar ergens moest Morgans familie rondzwemmen.

Is de gemeenschappelijke taal datgene wat ons tot een volk maakt? Nee, zeggen historici, want kijk maar naar Luxemburg, of Zuid-Afrika of eh, nou ja... België. Nee, zeggen taalhistorici, want taal is een vloeiend geheel, zonder afgebakende grenzen. Mensen aan weerszijden van een lijn op de kaart kunnen elkaar uitstekend verstaan.

Maar specifiek taalgebruik is wél wat ons met onze familie verbindt. Alleen mijn ouders en hun kinderen weten wat een dompa is. Zulke persoonsgebonden taal (idiolect) verspreidt nestgeur. Daarom praat iedereen tegen baby’s en honden in de taal die hij zelf van zijn moeder heeft gehoord.
En daarom is het onmenselijk om te eisen dat van oorsprong uitheemse ouders maar Nederlands tegen hun kinderen moeten praten. Eigen moet eigen klínken - anders kun je je net zo goed laten adopteren.