Het proces tegen de 33-jarige Nederlandse ingenieur Vincent T. begint dinsdag in Bristol. De Nederlander heeft schuld bekend aan de dood op zijn buurvrouw Joanna Yeates. De mediabelangstelling voor de rechtszaak is onevenredig groot.

In de luwte van het kerstseizoen domineerde de moord vorig jaar het Britse nieuws. Wekenlang werd op voorpagina’s gespeculeerd over motieven en dader(s). Bijna vijf maanden na de moord bekende T. zijn buurvrouw gedood te hebben.

Yeates, een 25-jarige tuinarchitecte, wordt 17 december 2010 voor het laatst gezien. Na een kerstborrel met collega’s loopt ze via een supermarkt, waar ze een pizza koopt, naar huis. Ze bewoont met haar vriend Greg Reardon een etage in een groot negentiende eeuws huis dat verbouwd is tot een appartementencomplex.

Skisok
Als Reardon twee dagen later thuiskomt, ligt het bonnetje van de pizza op tafel, maar is Joanna nergens te vinden. Op 25 december vinden wandelaars haar bevroren lichaam bij een landweggetje, enkele kilometers van haar huis. Ze is volledig gekleed, op een skisok na. Yeates kwam door wurging om het leven. Het is onduidelijk of ze seksueel misbruikt is.

Een maand later, op 20 januari, arresteert de politie Vincent T. na een huiszoeking. Hij is, vindt de Britse pers, een onwaarschijnlijke moordenaar. De arrestant, die in Veghel werd geboren, spreekt 'vloeiend drie talen' en studeerde architectuur en bouwkunde aan de TU in Eindhoven. T. promoveerde na vijf jaar, in 2008, op een onderzoeksproject dat modellen ontwikkelt om menselijke verkeersstromen in kantoren vast te leggen.

Geen stereotiepe moordenaar
In zijn proefschrift dankt hij zijn vriendin Tanja voor haar hulp 'in het laatste, moeilijke jaar van mijn afstuderen. Ik ben heel gelukkig dat ze in mijn leven kwam'. Op zijn CV noemt hij als hobbies: door Noord- en Zuid-Amerika en door Azië trekken, fotografie en zeilen. T. voldoet in geen enkel opzicht aan het sterotype profiel van een moordenaar.

In 2007 is de Nederlander naar het Engelse Bath verhuisd, waar hij voor het ingenieursbureau Buro Happold gaat werken. Buren daar herinneren zich hem als 'vriendelijk en behulpzaam' en 'rustig en beleefd'. Hij heeft regelmatig Nederlanders te logeren. 'We vonden het jammer toen hij naar Bristol vertrok,', zal de Daily Telegraph later een buur citeren, 'maar hij wilde een grotere etage waar hij en zijn vriendin samen konden wonen'.

T. had Tanja (34), een Britse financiële analist, in 2008 leren kennen. Haar moeder beschrijft hem in de Britse pers als 'een fijne man'.
 
Souterrainflats
De etage die het stel uiteindelijk betrekt, ligt pal naast die van Yeates en Reardon. Vroeger had er een verbindende deur tussen de twee souterrainflats gezeten, maar die was later dichtgebouwd. Op 20 januari wordt T.  gearresteerd in het huis van een vriendin die in Chili op vakantie is, anderhalve kilometer van zijn eigen tweeslaapkamer-etage. Twee dagen later wordt hij in staat van beschuldiging gesteld van de moord op Yeates.

De arrestatie is een verrrassing voor de Britse pers die de eigenaar van Joanna's etage zo goed als veroordeeld heeft. Het profiel van Chris Jefferies, een oud-docent die eerder gearresteerd is, past, wat de bladen betreft, beter bij dat van een moordenaar. Jefferies met zijn blauw gespoelde haar en voorliefde voor avant garde films  is, schrijft de Sun, 'maf, deftig, eng, schunnig'. Hij zou bovendien voor de politie tegenstrijdige verklaringen hebben afgelegd.

Vooringenomen
De karaktermoord van de populaire Britse bladen op Jefferies zorgt voor opschudding bij het Britse Openbaar Ministerie. De procureur-generaal waarschuwt dat vooringenomen berichtgeving een eerlijk proces in de weg staat. In Engeland, waar serieuze overtredingen door een jury beslist worden, is het zaak dat de media juryleden niet beïnvloeden.

Eind juli betalen acht Britse kranten de foutief beschuldigde huiseigenaar een 'substantiële schadevergoeding'. De berichtgeving over T. is in verhouding uitgesproken gereserveerd.

Het proces zal zo’n vier weken duren. Het Britse Openbaar Ministerie heeft de bekentenis van doodslag afgewezen. Wat het OM betreft zal T. zich moeten verdedigen tegen de aanklacht voor moord.