Tussen in witte klederdracht gestoken vrouwen die Afro-Braziliaans straatvoedsel verkopen bakt Utrechtenaar Hans Spier (49) Hollandse stroopwafels op een markt in de miljoenenstad Salvador. Een gouden zet, de Brazilianen zijn er dol op!

Het was nogal een carrièreverandering voor Spier: in Nederland werkte hij als machinist bij de NS. Zoals zo vaak was er liefde in het spel. Vijf jaar geleden ontmoette Hans zijn Braziliaanse vrouw Raylda (43) die in een ziekenhuis werkt. Hij ging voor haar naar Salvador. Vanavond staat zij naast hem op de markt.

Ingeslagen als een bom
Het stroopwafelkraampje was trouwens Raylda’s idee. 'Toen ik voor het eerst in Nederland was liepen we op de markt bij Vredenburg in Utrecht en rook ik een heerlijke geur die ik niet kende. 'Wat is dat?' vroeg ik aan Hans en hij kocht een stroopwafel voor me. Onmiddellijk wist ik dat stroopwafels in Brazilië als een bom in zouden slaan. Brazilianen zijn gek op zoetigheid.'

Toch was een stalletje op de markt niet de eerste keus. 'Zoals veel koppels van Brazilianen en buitenlanders wilden we een hotel openen, of een apotheek, want Raylda heeft farmacie gestudeerd. Maar beide opties bleken voor ons financieel niet haalbaar en bovendien wilden we vanwege de wereldwijde economische crisis geen grote investering doen in een gevoelige branche zoals het toerisme,' zegt Hans.

'Stroopwafels bakken was niet mijn droom, maar vale a pena' gaat hij in het Portugees verder. 'Het is de moeite waard.'

Direct contact
Vooral vanwege het contact met de mensen. 'We leveren ook aan een winkel en dat gaat om veel grotere aantallen wafels, maar ik vind de markt leuker,” zegt hij. 'Je ontmoet hier allerlei soorten mensen en je hebt direct contact met de consument.'

Dat blijkt. Zodra Hans zijn wafelijzer aanzet om nog een lading te bakken staat er publiek; zoals zijn vrouw voorspelde komen Brazilianen op de Hollandse wafels af als – sorry voor de grap – vliegen op stroop.

Zelf stroop maken
Maar juist die stroop leverde in het begin de meeste problemen op. 'Stroopwafelbakkers in Nederland kopen kant-en-klare stroop; het is een bijproduct van de suikerfabrieken,' zegt Hans. 'Maar in Brazilië bestaat het niet, dus moet ik het zelf maken.'

En dat heeft nogal wat voeten in de aarde. 'Ik heb heel lang met de receptuur moeten experimenteren. Een groot probleem is bijvoorbeeld dat in Brazilië bijna geen ongezouten boter te krijgen is. Een andere moeilijkheid is dat de stroop in de tropenhitte te snel smelt. Ik kan dus niet zoveel stroop tussen de wafels doen als in Nederland gebruikelijk is, want dan loopt het er tussenuit en kleven ze allemaal aan elkaar vast.'

Het echte werk
'Hans is een perfectionist,” zegt Raylda. 'Maar ik wil ook écht goed werk leveren,' antwoordt Hans. 'Ik zou de klanten hier wel van alles kunnen verkopen, want de meeste Brazilianen hebben nog nooit van hun leven een stroopwafel gezien. Maar dat wil ik niet. Het moet echt zijn.'

De kneepjes van het vak leerde Hans bij de bekendste stroopwafelbakkers van Nederland, de Gebroeders Markus in Waddinxveen. Van hen kreeg hij na zijn leertijd het recept voor het deeg mee, maar ook dat moest hij in Brazilië aanpassen. 'Het meel is hier anders; wat je ermee bakt wordt brozer dan in Nederland.'

Twee wafelijzers
Ook zakendoen gaat soms niet zoals in Nederland. 'Afspraken maken is moeilijk hier.' De grootste uitdaging voor Hans’ en Raylda’s bedrijfje Holanda Waffle is echter de productiecapaciteit. 'Een distributeur was razend enthousiast, maar hij wilde 200 pakjes van tien stuks per week of niets. Met mijn twee wafelijzers is daar, bovenop de wafels voor de markt en voor de delicatessenzaak waar we al aan leveren, geen beginnen aan,' zegt Hans.

Een eigen productieruimte, of liever nog, een eigen bakkerij, is dus de volgende stap. Ook krijgt de oer-Hollandse stroopwafel binnenkort een Braziliaans zusje: de guavewafel, gevuld met dieprode guavegelei. Met gebroken stroopwafels – een onontkoombaar bijproduct – weet Raylda raad. Ze maakt kwarktaarten met stroopwafelkruimelbodems.

De trein missen
Hans is op de markt in zijn element; hij geniet van de aandacht die hij met zijn wafelijzers trekt. 'Mensen hier grappen vaak dat hij helemaal geen Hollander is; dat hij in het verkeerde land geboren werd,' zegt Raylda. Maar mist hij zijn trein niet?

Hans schiet in de lach. 'Nee, de trein zelf niet. Maar wat ik wel mis zijn mijn vrienden en mijn collega’s; het werkleven dat ik in Nederland had was socialer. En ik had een vast salaris, dat was ook leuk. Maar toch ben ik blij dat ik hier sta. Wat ik hier doe is meer dan stroopwafels bakken. Als puntje bij paaltje komt ben ik toch bezig iets heel Nederlands aan de man te brengen. Ik ben benieuwd waar dit avontuur toe leidt.'