Door het hele land kom je ze tegen. De schrijvers zijn weer op tournee door Nederland, want het is Boekenweek. Er komen ook extra veel klanten naar de boekwinkels, mede voor het gratis Boekenweekgeschenk. Vooral de schrijver van dat boekwerkje -Joost Zwagerman- beleeft een buitengewoon drukke week. 

Het is even schrikken, afgelopen zaterdag bij binnenkomst in de Utrechtse boekwinkel aan de Oude Gracht. Honderden mensen zijn binnen en het is erg warm. Er begint zich net een rij te vormen bij een tafeltje middenin de zaak. Naast het tafeltje stapels boeken van Joost Zwagerman. Even later komt de schrijver binnen. Hij gaat zitten en begint te signeren. 

Zwagerman (1963) is de schrijver van 'Duel', het Boekenweekgeschenk van 2010, in opdracht van de CPNB. Je krijgt het boekje gratis bij aanschaf van Nederlandstalige boeken ter waarde van 12,50 euro of hoger. Er zijn 958.000 exemplaren, allemaal op bestelling van de boekwinkels. 

www.wereldomroep.nl

Uren doorgaan
"Kunt u erbij zetten 'voor Jan' en de datum?" In de rij voor Zwagerman staan inmiddels tientallen mensen, velen met meerdere exemplaren van 'Duel' in de hand. Zwagerman signeert achter elkaar door, in hoog tempo. Een lamme hand? "Nee hoor. En zo kan ik nog uren doorgaan!" 

"Ik vertegenwoordig een clubje mensen die boekenweekgeschenken met handtekening verzamelen. Er zijn slechtere hobby's," zegt een heer met vier exemplaren van 'Duel' in zijn hand. Zijn partner heeft er drie bij zich.   

Verkoopcijfers
Winkelmanager Veronica Reintjes is blij met de Boekenweek. "Op zo'n dag als vandaag komen zo'n 12-duizend mensen hier," schat ze. "De verkoopcijfers liggen op hetzelfde niveau als in de Sinterklaas- en Kerstverkoop. We leven daar echt naar toe."  

Als Zwagerman de rij wachtenden heeft weggewerkt, richt hij zich tot de klanten. Hij spreekt ze toe over een nieuw boek met gedichten, gekoppeld aan foto's van beeldende kunst. Vervolgens leest hij een van de gedichten voor. Energiek, in contact met zijn aandachtig luisterende publiek.  

Lezing
Een paar uur later duikt Zwagerman op in Wageningen. In de Openbare Bibliotheek zijn zo'n zestig mensen verzameld voor een lezing, onder hen ook enkele jongeren. "Ik herinner me nu dat ik hier eerder was. Was u er toen ook niet?" vraagt hij aan iemand in de zaal. "Ja, in 2006," luidt het antwoord. 

Zwagerman vertelt over zijn schrijverschap en leest voor uit zijn boeken. In de pauze drinkt hij een kopje koffie, terwijl hij wederom boeken signeert. Zijn uitgeverij verkoopt ze ter plaatse. "Maar ik heb niets gekocht, want ik heb al zijn romans al," vertelt een man. "Ik ga vaker naar zo'n lezing. Het is heel leuk zo'n schrijver ook te horen praten. Zwagerman praat ook zo makkelijk. Zoals een leraar Nederlands die zijn liefde voor het vak, voor het boek kan overdragen." 

Vragen voor de schrijver heeft de man niet. Ook andere mensen hebben nog geen idee wat ze Zwagerman na de pauze zouden willen vragen. Toch vinden ze het contact met de schrijver bijzonder. En dat is wederzijds, zegt Zwagerman. "Ik vind het heel belangrijk. Ik wil toch weten wie mijn lezers zijn, het is interessant om te ontdekken. Het publiek groeit ook met mij mee, dat besef ik bij zo'n lezing." 

Toegang
Zwagerman debuteerde op jonge leeftijd en hij had toen makkelijk toegang tot scholieren. Nu is dat niet meer zo vanzelfsprekend. "Een paar weken geleden was ik nog op een Rotterdamse school, bij vierhonderd 15-jarigen. Ik moet ze zien te winnen. Voor hen kom ik van een andere planeet."  
 
Na de pauze is het gesprek tussen publiek en Zwagerman levendig. Er komen vragen over zijn schrijfhuisje, over de mogelijkheden om als dichter in Nederland je brood te verdienen, over het idee voor het Boekenweekgeschenk. Uiteindelijk houdt de schrijver nog tijd over voor één fragment.
 
Na afloop neemt hij afscheid met de woorden. "Tot ziens. Tot een volgende boekenweek!" Zijn boekenweek-chauffeur Johan staat al weer klaar. Over een uur moet de schrijver al in Nijmegen zijn voor een literatuurfestival. En de volgende ochtend moet hij mee met de Boekenweektrein. Het is een hele eer als je het Boekenweekgeschenk mag schrijven, maar er zit veel aan drukte aan vast. "Misschien weer over 25 jaar," aldus Zwagerman. En weg is hij, naar Nijmegen.

Veel meer over boeken op onze weblog Klare Taal