De Nederlandse identiteit: is die er wel? Prinses Máxima denkt van niet, maar volgens oud-premier Ruud Lubbers bestaat ze wel. "Er is niemand in de wereld die een Nederlander niet herkent", zegt hij. Ongewild lijkt Máxima het middelpunt geworden van een felle discussie over de Nederlandse identiteit.

Minister Vogelaar van Integratie noemt het jammer dat de woorden van prinses Máxima over de Nederlandse identiteit zo zijn gepolariseerd. In een toespraak bij de presentatie van een WRR rapport over identificatie met Nederland zei de prinses dat zij dé Nederlandse identiteit tijdens haar inburgeringcursus niet had leren kennen.
 
Kabinet is verantwoordelijk
Volgens Vogelaar betekent de opmerking van Máxima niet dat de Nederlanders niks gemeenschappelijk hebben. "De Nederlandse identiteit is geen statisch gegeven. We zijn nu in een fase waarin we op zoek zijn naar wat die Nederlandse identiteit precies is."
 
Vogelaar had de toespraak van Máxima van te voren gelezen en had niet de indruk dat er zoveel ophef over zou ontstaan. Zij wijst er op dat de woorden van Máxima onder de verantwoordelijkheid van het kabinet vallen en dat de discussie daarover ook met het kabinet moet worden gevoerd.
 
Prietpraat
Als een van de eersten protesteerde Geert Wilders, die de uitspraak van Máxima 'goedbedoelde politiek correcte prietpraat' noemde. Ook oud premier Ruud Lubbers is het niet eens met Máxima. Hij vindt dat een Nederlandse identiteit wél bestaat, al wordt die volgens hem voortdurend bijgeslepen.
 
Zelfs de Oranjeverenigingen hebben kritiek op de uitspraken van Máxima. Voorzitter Michiel Zonnevylle is ervan overtuigd dat er wel degelijk een Nederlandse identiteit is. "Het feit dat in ons land 16 tot 17 miljoen mensen dezelfde taal spreken, is daarvoor een aanwijzing. De uitbundige viering van Koninginnedag zegt ook iets. Net als de herdenking van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog op 4 mei."  
 
Het is de eerste keer dat er kritiek komt op het optreden van de populaire Máxima. Geschrokken van de heftige reacties op haar uitspraken nam ze later wat van haar woorden terug. Tegenover de Nederlandse pers verklaarde ze dat het niet allemaal zo bedoeld was. De oneliners waren volgens haar in de media een heel eigen leven gaan leiden. 
 
Wegwijzer
De hardste kritiek op Máxima kwam van Paul Scheffer die zeven jaar geleden een spraakmakend stuk schreef over de tweedeling in de multiculturele samenleving. Hij stoort zich aan het gemak waarmee Máxima erop wijst dat wij allemaal wereldburgers zijn. Als voorbeeld daarvan vertelde prinses dat er voor haar huis een wegwijzer staat die afstanden tot belangrijke plaatsen in haar leven aangeeft. Buenos Aires, New York, Brussel , Den Haag en Wassenaar. "Al die plaatsen horen bij mijn identiteit als Nederlandse."
 
Volgens Scheffer is het wereldburgerschap een mooi ideaal. Maar de realiteit is dat de meeste Nederlanders geen wereldburgers zijn. "Levens zijn veel meer aan specifieke plekken gebonden dan vaak wordt gedacht."