China is hot en daarom zou je verwachten dat Nederlanders, studenten en ondernemers zich en masse op de Chinese taal zouden storten. Maar nee dus. Studentenaantallen blijven achter bij de verwachtingen én bij het buitenland, waar wél een sterk toegenomen belangstelling is voor de Chinese taal en cultuur.

Acht volwassenen zijn samengekomen in een lokaal van het vermaarde Barlaeus Gymnasium in Amsterdam. De komende uren krijgen ze les van docente Li Mei die hun onderwijst in de beginselen van het Mandarijn. De studenten volgen een cursus aan de Chinese School Nederland die in drie Nederlandse steden actief is.

Intensief
De cursisten kunnen na anderhalve maand cursus al een paar zinnen zeggen. Daar is veel studie voor nodig. Een cursiste: 'Het is wel intensief. Je bent iedere week drie uur op les. Dan ben je goed aan het oefenen. En als je echt bij wilt blijven, kost dat je nog zeker drie à vier extra uur in de week.'

Een andere cursist David (23) is klaar met zijn studie en hij was toe aan 'iets nieuws': 'Ik hoop het Chinees te kunnen gebruiken tijdens vakanties en misschien ook op zakelijk gebied.'

Spannend
De studenten lijken een uitzondering. Er is zeker belangstelling voor de Chinese taal en cultuur, maar niet zoveel als je gezien de opkomst van China als economische macht zou verwachten. Robert van Deijck, directeur van de Chinese School Nederland (CSN), ziet geen toename in de studentenaantallen. Het CSN trekt al jaren ongeveer een stabiele vijfhonderd cursisten per jaar.

'Ik vind het een beetje vreemd', zegt hij. 'Veel mensen weten wel dat er veel spannende dingen gebeuren in Azië en dat China in opkomst is, maar ze zijn nog niet beland in 'fase 2'. Ze beseffen nog niet wat dit betekent voor de toekomst van henzelf, hun kinderen en voor Nederland. In Frankrijk, Duitsland en Amerika is veel meer interesse voor het Chinees.'

China slecht in het nieuws
Ook Maghiel van Crevel, hoogleraar Chinese Taal en Literatuur aan de Universiteit Leiden, ziet in Nederland geen toename in de studentenaantallen: 'De berichtgeving over China is erg gemengd. Aan de ene kant wordt China gepresenteerd als nieuwe supermacht waar je niet omheen kunt. Aan de andere kant komt er veel slecht nieuws over China binnen: ecologische rampgebieden, corruptie, mensenrechtenschendingen e.d. Dat laat mensen met gemengde gevoelens en motivatie achter.'

'Maar als je de aantallen studenten Chinees in Nederland vergelijkt met die in bijvoorbeeld Frankrijk, Italië, Duitsland of Engeland, dan liggen de aantallen hier ook proportioneel laag. Hoe dat komt, kan ik niet verklaren.'

Chinese taal nodig?
Is het eigenlijk wel nodig dat westerlingen Chinees leren? Veel Chinezen leren immers in rap tempo Engels. Robert van Deijck van de CSN: 'Vroeger keek China erg op naar het westen en wilde men goed Engels spreken. Maar de Chinezen worden wat zelfbewuster. Bedrijven daar zeggen nu: misschien wordt het eens tijd dat júllie eens Chinees gaan leren.'

Hoogleraar Maghiel van Crevel geeft toe dat heel veel Chinezen Engels leren, maar hij benadrukt dat het niveau vaak te wensen overlaat. En er is nog iets, een vreemde taal leren is ook een kwestie van respect: 'Het Chinees kan zeker een grote bijdrage leveren aan een voorspoedige ontwikkeling van handelscontacten van anderen contacten. Het is een geweldige toevoeging als je toont dat je belangstelling hebt voor een andere cultuur en je kunt laten zien dat je je hebt ingespannen om iets over een ander taal en het land te leren. Dat opent deuren.'