In Nederland is ballonvaren één van de veiligste soorten vervoer. Een ongeluk zoals dat waarbij in China vier Nederlanders omkwamen zou hier een eenmalig incident zijn, zegt woordvoerder Joop de Wilde van de luchtsportkoepel KNVVL. "Maar er zijn landen waar ik niet graag in een ballon stap."

Hoe veilig of onveilig een ballonvaart is hangt in de eerste plaats af van de weersomstandigheden. In Nederland worden per jaar zo'n negenduizend vaarten gemaakt. Toch was er tot nu toe maar één ongeval met dodelijke afloop.

"Nederlandse ballonpiloten zijn zeer goed op de hoogte van de weerssituatie die ze kunnen verwachten", zegt ballonvaarder Joop de Wilde. Het KNMI komt drie keer per dag met een speciaal weerbericht. En tot aan het allererlaatste moment kan er gebeld worden met de luchtvaartmeteoroloog van dienst.

Steeds meer wildgroei
Zulke strenge veiligheidseisen zijn er al sinds de jaren zestig, toen in Nederland het varen met heteluchtballonnen begon. "In de pionierstijd was het allemaal anders, maar nu is het een commerciële bedrijfstak. De eisen die we stellen zijn daarom hoger."

Maar er zijn ook landen waar het commerciële succes heeft geleid tot wildgroei, en waar De Wilde volgens eigen zeggen niet snel in een ballon zou stappen. Ook in Europa, in het voormalige Oostblok.

In China kost een ballonvaart ongeveer een tiende van wat zoiets hier kost. Veel van de ballonnen zijn bovendien zelfgemaakt. De Wilde zou dan ook eerst ter plekke het materieel willen bekijken, zegt hij, en met de piloot spreken om een indruk te krijgen van zijn vakkennis. "Het zou goed kunnen dat ik dan nee zeg."

Niet zelf boeken
Het advies van De Wilde aan toeristen die zijn gespecialiseerde kennis niet hebben is om uitsluitend een ballonvaart te maken als de tour operator alles heeft uitgezocht. "Daartoe zijn ze over het algemeen goed in staat." Dus: vooral niet zelf ter plekke boeken.
 
De vier Nederlanders die in het Chinese Yangshuo omkwamen maakten een rondreis van 24 dagen met het Leidse Djoser. Maar de ballonvaart had het reisbureau niet voor ze geregeld.
 
In de brochure van Djoser staat alleen de tip om in de omgeving van Yangshuo te gaan fietsen. Bij verdere excursies is het weliswaar gebruikelijk dat de reisleider bemiddelt, maar de handtekening onder het contract is van de reizigers zelf. Daarmee aanvaarden zij en niet het reisbureau de volledige verantwoordelijkheid.

Nazorg
Wel vangt Djoser de enige Nederlander op die het ongeluk heeft overleefd, en legt het reisbureau contact met de families van de overledenen. Daarvoor wordt nauw samengewerkt met de SOS Alarmcentrale, verklaarde een medewerkster. De Nederlandse ambassade heeft inmiddels een team van medewerkers naar Yangshuo gestuurd.
 
De China-reizen van Djoser gaan ondanks het dodelijke ongeluk gewoon door. De volgende groep vertrekt vrijdag.

Foto: Flickr/BreS'

Luister naar een radioreportage van Maurice Laparlière: