In de serie Wereldkeuken elke week een eenvoudig recept van de hobbykoks uit de keuken van de Wereldomroep. Deze week: Winterse Balkenbrij.

In de dagen tussen Kerst en Nieuwjaar aten we in mijn jeugd de meest traditionele winterkost die ik ken: balkenbrij. Dat begon in de kerstnacht, als we na middernacht terugkeerden van de nachtmis en wij kinderen, bibberend van de slaap, aanschoven aan de feestelijk gedekte ontbijttafel. Die maaltijd begon met een paar  krokant gebakken plakken van de grijs-paarse massa die al een paar dagen in  de bijkeuken op een schotel had staan opstijven.

Omdat het recept nauwelijks bekend was in de Randstad, heeft balkenbrij nooit de status van nationale winterkost bereikt. Wat meespeelde is de slechte naam: er zouden de gruwelijkste ingrediënten in gaan, die stadse mensen niet eens bij de naam durfden te noemen. Er zit slachtafval in, heette het dan. Wat klopte, maar dat kom je zonder het te weten  in de mooiste gerechten tegen.  In de erwtensoep gingen vroeger ook varkenspootjes.

Een vast recept voor balkenbrij is er niet, in Brabant en het oosten van het land circuleren diverse recepten. Daarbij is het ‘slachtafval’ inmiddels vervangen door gangbaar varkensvlees dat ook in wintersportoorden in de meeste winkels te krijgen is. Verder is boekweitmeel essentieel, de kruiden verschillen. Onderstaand is een reconstructie van mijn moeders recept (Oost-Gelderland).

500 gr schouderkarbonade / 250 gr speklappen / 250 gr varkenslever (of: leverworst en/of bloedworst) / foelie / steranijs / laurierblad / zout / nootmuskaat / 500 gr boekweitmeel

Kook het vlees met de foelie, anijs, laurier en zout in ruim een liter water in 2 uur goed gaar.  Verwijder het bot uit de karbonade en snijd al het vlees fijn. Doe het vlees terug in de pan en breng opnieuw aan de kook. Voeg al roerend beetje bij beetje de boekweit toe totdat er een stevige massa zonder klontjes ontstaat waarin een lepel rechtop blijft staan. Voeg nootmuskaat en eventueel zout naar smaak toe. Stort de massa uit op een schaal en laat minstens een halve dag opstijven op een koele plek.

Bak plakken van ruim een centimeter dik in de boter krokant bruin aan beide kanten. Lekker met gebakken appeltjes, met roggebrood of gewoon brood erbij.

Laat uw reactie op Winterse balkenbrij hieronder achter.

Meer recepten lezen? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine