Het is chaos in het Europese luchtruim door de grote aswolk die is ontstaan na de vulkaanuitbarsting van de Eyjafjallajokull op IJsland. Luchthavens zijn gesloten en veranderen in spookvliegvelden. 

Iedereen die de komende dagen moet vliegen, wordt dringend aangeraden om contact op te nemen met de luchtvaartmaatschappij voor informatie over de vlucht. Ook kan bij de afzonderlijke luchthavens actuele vluchtinformatie worden opgevraagd. 

Een lijst van de belangrijkste luchthavens in Europa.

As van de vulkaan
Een aswolk wordt na de eruptie van een vulkaan meer dan tien kilometer de lucht in gestoten en verspreidt zich door de wind over een grote afstand. Vliegtuigen moeten op grote afstand blijven van deze wolk. In de hele wereld zijn er zo'n 1500 vulkanen die kunnen uitbarsten, en bij zo'n 60 per jaar gebeurt dat ook inderdaad. Meestal gaat het om kleine erupties, maar bij grote uitbarstingen kunnen enorme aswolken de atmosfeer in schieten. Dit zijn de wolken die gevaarlijk kunnen zijn voor het vliegverkeer. Ongeveer 5 keer per jaar belandt een vliegtuig in zo'n wolk.

Er is een wereldomspannend netwerk van negen "Volcanic Ash Advisory Centres (VAAC)" opgericht. Zij houden de koers van de aswolk via satellieten nauwlettend in de gaten en adviseren verkeersleiders en piloten. Dat valt nog niet mee, want er zijn gevallen bekend dat vliegtuigen op meer dan duizend kilometer afstand van een aswolk in de problemen kwamen.

Schadelijke gevolgen
As van een vulkaan bestaat niet uit stof, maar uit verpulverde rotsblokjes, mineralen en glas. Dit kan grote schade toebrengen aan een vliegtuig. De as kan in de cabine worden gezogen, waardoor passagiers gevaar lopen en electronica wordt beschadigd. Het grootste gevaar ontstaat als vulkaanas in de motoren wordt gezogen. Dan kan een zogenoemde flame-out ontstaan: de as ‘verstopt’ de motoren waardoor ze stilvallen. Bovendien wordt het vliegtuig als het ware gezandstraald, waardoor grote beschadigingen kunnen optreden aan de romp, vleugels en ramen.

In 1989 werd een Jumbojet van KLM getroffen door een aswolk boven Alaska. Alle vier de motoren vielen uit en bruin vulkaanstof drong de cabine binnen. Het vliegtuig gleed vijf minuten zonder motoren naar beneden en verloor kilometers hoogte. Pas op twee kilomter boven het ruige bergachtige terrein kreeg de bemanning de motoren weer aan de praat. De ramen van de cockpit waren mat gezandstraald, waardoor de piloten bijna niets meer konden zien. Een paar jaar daarvoor overkwam een Boeing-747 van British Airways hetzelfde op weg naar Australië. Dit vliegtuig viel zeven kilometer naar beneden, voordat de piloten de motoren konden herstarten.

Storing kortegolf
Een ander gevolg van vulkaanuitbarstingen is een mogelijke verstoring van de radiocommunicatie tussen vliegtuigen en de verkeersleiding op de grond. Dit komt omdat veel asdeeltjes bij de uitstoot electrisch geladen worden. Het is zelfs bekend dat uitzendingen via de kortegolf door dit soort aswolken verstoord kunnen raken. Of dit gevolgen heeft voor de kortegolfuitzendingen van de Wereldomroep is moeilijk te zeggen. Dit is erg afhankelijk van de gebruikte kortegolf frequentie, de positie van de aswolk en de lokatie van het zendstation ten opzichte van de luisteraar.