Maar liefst zeven Arabische universiteiten zijn recentelijk opgericht in Den Haag. Sommige verzorgen een opleiding tot piloot. Op andere kan men zich bekwamen in Islamitische wetenschappen of kernfysica. Niet iedereen is overtuigd van de waarde van de diploma's die de universiteiten verstrekken.

Dr. Khalil, een Irakees van midden vijftig, is zichtbaar trots op de Vrije Universiteit in Den Haag waarvan hij de vice-rector is. Hij beschrijft de universiteit als een non-profit organisatie, waar Arabieren die om economische redenen naar Europa zijn gemigreerd onderwijs kunnen volgen.

Op het kantoor in een modern gebouw in Den Haag werkt een handvol mensen, maar studenten zijn er niet te bekennen. Volgens Dr. Khalil wordt het onderwijs op een andere locatie gegeven die nu niet toegankelijk is. Ook verzorgt de universiteit schriftelijk onderwijs. Via email en het chatprogramma Paltalk.

'Vrienden'
Al het onderwijs op de Vrije Universiteit is in het Arabisch. "De meeste Engelstalige boeken zijn toch vertalingen uit het Arabisch", legt Dr. Khalil uit. Dit jaar, zegt hij, zullen 150 Bachelor studenten, 32 Master studenten en 25 Ph.D studenten hun diploma halen in onder meer politieke wetenschappen, filosofie en rechten.

De Vrije Universiteit is niet de enige in zijn soort. Er zijn er nog zes in Den Haag, allemaal recentelijk opgericht door Irakezen. Dr. Khalil blijkt tevens rector van een van die andere Arabische universiteiten: de La Haye Universiteit, gevestigd in hetzelfde gebouw. Hij heeft deze universiteit zelf opgericht, verklaart hij, omdat bepaalde disciplines niet bij de Vrije Universiteit konden worden ondergebracht. De website van de La Haye Universiteit maakt trots melding van een overeenkomst met het Royal Jordanian Aviation College. Voor het trainen van honderd piloten en tweehonderd vliegtuigbouwkundige ingenieurs.

Een ander lid van de directie van de Vrije Universiteit heeft ook een eigen universiteit: de Nederlandse Universiteit voor Wetenschap en Kunst. Elk van de drie universiteiten noemt zich de 'vriend' van de andere twee.

Waarschuwing
Buiten Nederland hebben de nieuwbakken Arabische universiteiten al tot enige ophef geleid. Zo waarschuwde het Irakese ministerie van Hoger Onderwijs enige tijd geleden dat een zogenaamde 'Open Universiteit' in Nederland tegen betaling hoge academische graden aan Irakezen verstrekte; sommige in heel specifieke disciplines zoals kernfysica. En niet lang geleden publiceerde het Zweedse ministerie van Onderwijs een waarschuwing tegen nep-universiteiten, waarbij ook een Zweeds filiaal van de Vrije Universiteit genoemd werd.

Dr. Khalil is niet onder de indruk van de Zweedse waarschuwing. Volgens hem gaat het om een misverstand. Maar ook in Nederland zijn inmiddels twijfels gerezen. Zo werd de Vrije Universiteit onlangs geroyeerd door het Platform Erkende Particuliere Onderwijsinstellingen in Nederland (PAEPON) 'vanwege de misleidende informatie die ze op haar website verspreidt'.

Levenservaring
Dr. Khalil is zelf maar liefst drie keer gepromoveerd. Zijn eerste doctorgraad is van de Vrije Universiteit in Den Haag, waarvan hij zelf de vice-rector is. Volgens de website van de universiteit behaalde hij voorts een Ph.D bestuurskunde in de Verenigde Staten, hoewel nergens vermeld wordt waar precies. Tot slot maakt Dr. Khalil in zijn cv gewag van zijn Ph.D van de Suffield Universiteit. Dit Amerikaanse instituut - niet te verwarren met de bekende Sheffield Universiteit in Engeland - verstrekt doctorstitels op basis van 'levenservaring'.

In Nederland kan iedereen voor vijftig Euro bij de Kamer van Koophandel een universiteit inschrijven. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat zo'n 'universiteit' en de diploma's ervan ook worden erkend door de Nederlandse overheid. Maar Dr. Khalil is optimistisch. De Nederlandse wet, weet hij, schrijft voor dat een universiteit pas vier jaar na haar oprichting in aanmerking kan komen voor officiële erkenning. De erkenning van de Vrije Universiteit in Den Haag is dus "een kwestie van tijd."