Op de Oostenrijkse Weissensee wordt vanaf dinsdag de alternatieve Elfstedentocht gehouden. Aan de voet van skihellingen, op een bevroren bergmeer kunnen schaatsliefhebbers bijna twee weken lang terecht voor wedstrijden en toertochten. De bekendste zijn de tochten van twee honderd kilometer voor toerrijders en wedstrijdrijders.

Omdat de Nederlandse winters steeds zachter worden en de Friese wateren slechts zelden helemaal dicht vriezen houden schaatsfanaten sinds het begin van de jaren zeventig hun alternatieve Elfstedentocht in het buitenland.

Schaatsbonanza
Na het Noorse Lillehammer, uitstapjes naar Canada en de VS wordt sinds eind jaren tachtig geschaatst in Oostenrijk. Beroemd en berucht is de editie van 1985 in Polen. Nog voor de schaatsliefhebbers goed en wel in Noord- Polen waren neergestreken brak er paniek uit in het schaatskamp. In Nederland werd de echte Elfstedentocht aangekondigd. Een aantal schaatsers probeerde halsoverkop vanachter het ijzeren gordijn in een soort schaatsbonanza Nederland te bereiken.

De kans dat de echte tocht dit jaar wordt gereden is niet heel erg groot. De schaatsers lijken het ook geen probleem te vinden. Die hebben het in Oostenrijk uitstekend naar hun zin. De Alternatieve Elfstedentocht is in de loop der jaren uitgegroeid tot een groot evenement met een eigen karakter.

Microkosmos
Robert van Hal rijdt de tocht voor het eerst. De ICT-er is in zijn vrije tijd schaatscoach: ‘De sfeer is heel bijzonder. Er is sprake van een soort microkosmos, een klein wereldje van schaatsliefhebbers in Oostenrijk’

De sfeer lijkt heel erg op die van de echte Elfstedentocht, zegt Van Hal: ‘Alleen de miljoenen Randstedelingen zijn afwezig. Het zijn toch de Randstedelingen die massaal naar Friesland komen en langs de vaart staan te joelen. Dat zorgt voor een carnavaleske sfeer. De drempel om naar Oostenrijk te komen is groter. Het gaat daarom op de Weissensee om het schaatsen en de prestatie.’

Bezemwagen
René de Theije is het daar mee eens, de sportieve prestatie staat voorop. De 53-jarige dierenarts uit het Brabantse Steenbergen rijdt voor de vijfde keer mee: ‘Ik ben een echte schaatsliefhebber. De uitdaging is of het lukt, of je die 200 kilometer kunt uitrijden.’

De Theije rijdt meestal achteraan: ‘Ik komt meestal tegen zessen binnen. Je hoopt natuurlijk als eerste aan te komen maar als laatste is ook leuk, weet ik uit eigen ervaring. Dan rij je voor de volgwagen met zwaailichten en al de finish over. Het publiek staat je dan blauwbekkend langs de lijn aan te moedigen. Je hebt dan van zeven tot zes geschaatst. Je bent kapot en je hebt overal pijn maar het is wel een fantastische ervaring!’

Het blarenbal
Volgens De Theije is de sfeer uitstekend: ‘Er is muziek, publiek, familie en vrienden. Er is een feesttent met een blarenbal, lekker eten, chocolade melk, apfelstrudel en bier.’ De romantiek van de Elfstedentocht moet je erbij denken, beaamt De Theije: ‘Het zijn geen sloten, vaarten en meren waar je over rijdt maar lussen die gemaakt zijn op het Oostenrijkse meer. Wat blijft is dat het draait om de sportiviteit en de prestaties. Het evenement drijft op de mensen die allemaal grote prestaties willen halen.

Volgens Van Hal is het ijs super. ‘kenners zeggen dat het het beste ijs sinds jaren. De Theije: ‘Het is heel goed hard, glad ijs. Op veel delen was niet eens geschaatst. Er lag onder de sneeuw een maagdelijk stuk ijs waar nog niemand op gereden had. Het blijft wel natuurijs met veel scheuren. Je kunt op natuurijs niet rijden zonder te vallen. Bij elke slag die je maakt moet je voorzichtig zijn.’