De verhoging van accijnzen op wijn en sterke drank leidt tot een sterke toename van het aantal alcoholtoeristen. Vanaf 1 januari is het al vanaf Utrecht interessant om naar Duitsland te rijden en daar een kistje wijn of een paar flessen sterke drank in te slaan. Dat is slecht nieuws voor de 2500 slijters in Nederland. Bovendien, zegt voorzitter Ron Andes van de SlijtersUnie, kan de accijnsverhoging averechts uitpakken.

De slijters en wijnhandelaren in Nederland hebben 'ns even zitten rekenen, de afgelopen tijd. En het resultaat stemt somber, vinden ze. Zo gaat de accijns op een fles wijn per 1 januari met 18 procent omhoog. Gedestilleerd wordt zes procent duurder als gevolg van de accijnsverhoging, bier tien procent.

Anders gezegd: de accijns op een gemiddelde fles wijn komt uit op bijna 63 cent, bij sterke drank zit je al snel rond de anderhalve euro. En dat terwijl in Duitsland de accijns op wijn nul (0) cent is, en op gedestilleerd een stuk lager dan in Nederland.

Jenever
Ook hebben onze oosterburen geen plannen om de accijnzen per 1 januari te verhogen. Terwijl de prijzen voor alcoholische dranken in Duitsland nu al gemiddeld negen procent lager liggen.

Tja, en dan zijn álle Nederlanders goede rekenaars. 'Voor één flesje heeft het natuurlijk geen zin om in de auto te stappen. Maar met name als je een paar flessen jenever wilt kopen - en d'r ook nog eentje voor de buren meeneemt - is hat snel lonend om even naar Duitsland te rijden.

Kun je ook nog even wat minder dure benzine tanken, misschien even lekker eten... En je hebt je ritje er zo uit,' zo liet Andes afgelopen week weten - op een speciale bijeenkomst in de Ridderzaal in Den Haag.

Wat hem én ook de Nederlandse wijnhandelaren steekt, is dat politici zo gemakkelijk grijpen naar het 'accijnswapen'. Tekort op de begroting? Hup, de accijnzen op drank en tabak omhoog! Terwijl ze toch beter zouden moeten weten.
 
Bij een eerdere accijnsverhoging op drank, op 1 januari 2003, duurde het niet lang voordat de eerste alcoholtoeristen naar Duitsland en in iets minder mate naar België reisden. Bij de Nederlandse slijterijen in de grensstreek met Duitsland daalde de omzet met 45 procent. Van de ruim tweehonderd slijters daar, gingen er 21 over de kop.

Berenburg
In juni 2004 bleek dat de accijnsverhoging ook banen kostte. De grootste fabrikanten van sterke drank in Nederland Bols (van onder meer Bokma) en UTO (Sonnema, Berenburg en Joseph Guy) moesten tientallen mensen ontslaan. De accijnsverhoging heeft er ‘enorm ingehakt’, liet Bols toen weten. De verkoop bij Bols daalde met bijna een kwart, bij UTO met een vijfde.

Uiteindelijk werd de accijnsverhoging van 1 januari 2003 door de politiek teruggedraaid. Ook omdat de opbrengsten door de omzetdaling lang niet zo hoog waren als vantevoren werd gedacht. En dat is wat de verkopers van wijn en sterke drank nu weer verwachten.
 
Weer even een rekensommetje: De opbrengst van accijnzen op alcoholhoudende dranken in Nederland is nu ruwweg 1 miljard euro. De verhoging van de alcoholaccijns moet de staat vanaf volgend jaar honderd miljoen euro extra opleveren.

Persoonlijk leed
'Maar,' stelt Andes, 'als het weer net zo gaat als in 2003, is dat hooguit vijftig, misschien 55 miljoen.' De accijnsverhoging werkt dus averechts, verwacht hij. Nog even los van het persoonlijk leed voor slijters en andere verkopers van wijn en sterke drank in Nederland.

Natuurlijk realiseert de SlijtersUnie zich ook dat er in deze bittere tijden bezuinigd moet worden door Den Haag. De Unie is dan ook niet alleen maar tégen accijnsverhoging maar heeft ook een alternatief. Het klinkt misschien raar, maar: verhoog de accijns op bier! 'De accijns op bier pakt toch voordeliger uit, omdat-ie relatief laag is en dan dus maar een beetje hoger wordt,' aldus Andes.
 
Stuntende supermarkten
Bovendien loont het niet zo snel om naar het buitenland te rijden omdat je dan heel wat volume - kratten - moet inslaan om goedkoper uit te zijn. En bij bier speelt nog iets: de zelfstandige slijters verdienen eigenlijk nauwelijks tot niet op de verkoop van het gerstenat. Vooral omdat bier vaak op of zelfs onder de kostprijs wordt verkocht door stuntende supermarkten.

Het woord is dus weer aan de politiek, die overigens tot nu toe geen sjoegge geeft. Wellicht omdat de accijnzen op drank vaak worden meegenomen in het grotere verhaal - tegelijk met de accijns op drank gaat immers ook de belasting op rookwaren weer omhoog per 1 januari. Daar lijkt wél sprake van afstemming op het buitenland.
 
Luxemburg
Zo is roken in Duitsland eigenlijk net zo duur als hier én ook omrijden naar België voor een paar sloffen sigaretten loont niet. Misschien dat de politiek ook wel rekensommetjes maakt en zegt: pas als het voordeliger wordt om naar Luxemburg - traditiegetrouw nóg goedkoper - om te rijden, voeren we die accijnsverhogingen niet door.