De meer dan honderd Afghaanse tolken die de Nederlandse missie hebben bijgestaan, zijn boos. Terwijl ze hun leven hebben geriskeerd voor de driekleur, laat Nederland ze zonder regeling achter, zo zeggen zij. De Verenigde Staten hebben wel een regeling getroffen voor hun Afghaanse tolken. 

Het team van 102 Afghaanse tolken mag eigenlijk niet met journalisten praten, maar dat maakt ze niet meer uit. Nu de Nederlanders op 1 augustus vertrekken, is hun contract opgezegd. Ze voelen zich gedwongen terug te keren naar hun families. Maar dat is juist het probleem, zeggen ze in interviews met de Wereldomroep. De jongens zijn bang dat de vijand met ze wil afrekenen voor het werk dat ze de met de 'heidenen' hebben gedaan.

Belangrijk doelwit
'De Taliban weten hoe belangrijk wij zijn. Ze schieten het liefst een Nederlander dood. Maar als tolk staan wij op nummer twee van de 'high value targets'', legt één van de jongens uit die al vier jaar met de Nederlanders optrekt. 'De Taliban weten dat wij de ogen en oren van de Nederlandse missie zijn. Als je ons vermoordt, kan Nederland een stuk minder voor elkaar krijgen', aldus de tolk.

'Door onze vertaling slepen we de Nederlandse jongens door de oorlog, luisteren wij het radioverkeer af en kunnen we aangeven uit welke hoek de vijand gaat schieten. Vele Nederlandse levens zijn door ons gered en daarom zullen de Taliban er alles aan doen om ons op te sporen.'

Een van de twintigers, die net als zijn collega's bang is dat zijn naam bij de Taliban bekend wordt, komt al niet eens meer thuis tijdens zijn verlof, vertelt hij. 'Er zijn inmiddels veel gewapende groepen in Afghanistan die een hekel hebben aan de buitenlanders. Je met hen inlaten is niet meer populair. En levensgevaarlijk.'

Een andere tolk zit tijdens zijn vakantie binnen, in de hoop dat ze hem niet opmerken. In mei werden nog vier 'terps', zoals ze zichzelf noemen, vermoord in het oosten van Afghanistan als straf voor het werken met de Amerikanen.

'Dank je wel'
In de Verenigde Staten bestaat een speciaal visum-programma voor vertalers uit Afghanistan en Irak die hun leven niet meer zeker zijn nadat ze met de Westerlingen hebben gewerkt. Elk jaar worden er tientallen visa uitgereikt aan de vertaler en soms ook zijn familie.

De Afghanen op Kamp Holland gingen er vanuit dat Nederland ook zoiets zou doen, zegt een tolk die sinds het begin van de missie actief is. 'Maar niks ervan. De Nederlanders zeggen: dag, dank je wel en het ga je goed.'

Formeel
Het ministerie van Defensie bevestigt dat alle contracten 'formeel zijn opgezegd'. Defensie ziet geen verantwoordelijkheid voor de jongens: 'ze horen bij de NAVO en niet bij de Nederland'. 'We hebben wel tegen onze opvolgers, de Amerikanen en de Australiërs, gezegd: joh het zijn goede vertalers, neem ze over. En ik denk dat ze wel goed terecht komen', zegt een woordvoerster.

De jonge jongens zijn echter niet van plan om bij de Amerikanen of de Australiërs te gaan werken, zeggen ze, ook al is ze dat wel gevraagd door de Nederlanders. De eerste elf die dat hebben geprobeerd, hielden het na een paar weken al voor gezien en zijn naar huis gegaan. 'De Amerikanen en Australiërs zijn gewelddadig en ik wil daar niet bij horen', geeft een van hen aan. 'We hebben samengewerkt aan een typisch Nederlandse aanpak die hier goed wordt opgepakt in Uruzgan.'

Ze hebben zelfs gehoord via het radioverkeer dat sommige Taliban dat ook vinden. 'Een keer hoorden we de Taliban zeggen: schiet niet op de grijzen, maar wel op de stippen. Grijs dragen wij, de stippen zijn de Amerikanen.'

Zelfde uniform
Eén van de jonge Afghanen in een Nederlands uniform wordt emotioneel. 'We hebben overal bij gestaan, we droegen hetzelfde uniform, we waren echt maatjes met jullie soldaten in het veld', legt hij uit. 'Ik snap niet dat ze ons nu zo links laten liggen.' Ze hebben een van de generaals gevraagd naar hun toekomst. 'Die zei toen: een visum voor Nederland is waarschijnlijk niet mogelijk. Ons land is klein.'

De VVD wil helderheid van het ministerie van Defensie over deze kwestie, stelt fractiewoordvoerder Han ten Broeke. Via schriftelijke vragen wil de partij weten of er een beleid is voor de Afghaanse tolken. Eerder, stelt Ten Broeke, kwam het tolkenbeleid van Nederland al in opspraak in relatie met de inname van de moslimenclave Srebrenica in Bosnië. Familieleden van een vertaler zijn toen verdwenen, nadat Dutchbat hen niet in bescherming wou nemen.