Jarenlang werkte hij in de schaduw van internationale journalisten in Afghanistan. Hij kwam daar regelmatig Wereldomroep-verslaggever Bette Dam tegen. Ze zag hem weer tegen in Hilversum waar hij een cursus journalistiek volgt.

'Hoe is Uruzgan?', vraagt Hashim me opgewekt als ik aanschuif aan een picknicktafel in de tuin van het opleidingscentrum RNTC in Hilversum. Het is raar om de dertiger ineens in de groene, bosrijke omgeving van hartje Nederland te zien. Wij kennen elkaar uit 'de zandbak' Afghanistan. In de zuidelijke provincie Uruzgan ontmoetten we elkaar en daarna zat een van zijn 'journalisten-klanten' in hetzelfde hotel in Kabul.

Elke dag om negen uur kwam Hashim braaf langs, vertaalde, telefoneerde en reed zijn verslaggever – dit keer van McChlatchyNewspapers – rond. Kortom: hij fixt alles. 'Zijn' journalist is gehandicapt zonder hem; via jongens als Hashim moet hij aan de informatie komen. 'Wij weten hoe het werkt op de grond. Dan is het wel eens raar dat zo’n westerling machtiger is dan jij, maar veel minder weet.'

Gijzelingen
In Uruzgan werkte hij in 2008 een tijdje voor De Volkskrant. Met zweet in zijn handen verliet hij Kabul. 'De veiligheid is belangrijk. Niet alleen voor de westerlingen, want die hebben geld om zichzelf bij gijzelingen vrij te kopen. Maar wij zijn ook mensen. En dat wordt wel eens vergeten.'

Maar Uruzgan viel hem reuze mee. In de compound in Tarin Kowt viel alle stress van hem af: 'In Uruzgan was het gemakkelijker werken dan ik dacht. We hebben daar in Kabul een verkeerd beeld van.'

Strakke agenda’s
'Moet ik alweer de uitzending in?', roept Hashim ineens. Zijn Keniaanse collega schudt zijn hoofd. Over een kwartier moeten ze pas ‘on air’. Hashim zit nu zelf aan de radioknoppen in Hilversum. Voor het eerst heeft hij Afghaans grondgebied verlaten om zich te storten op de cursus.

Voor Hashim is dit in veel opzichten een unieke ervaring. Hij maakt voor het eerst kennis met de westerse samenleving, met strakke agenda’s en ‘koud weer’, lacht hij.

Engels leren
Hashim wilde altijd al iets doen met journalistiek. Of diplomatie. Toen de scholen begin jaren negentig dicht waren tijdens de burgeroorlog, gebruikte hij zijn vrije tijd om Engels te leren. Toen de Taliban in 1996 opkwam, was hij ongeveer vijftien jaar. Hij hing urenlang voor de deur van de journalistenclub in Kabul in de hoop op een klus. Regelmatig stond hij journalisten bij.

Toen dat verplicht werd, registreerde hij zich bij de Taliban-overheid. In het begin ging dat goed. Tot hij in 2000 om onduidelijke redenen tien dagen het gevang in werd gegooid en zijn Russische opdrachtgever, een freelance journalist, vrijuit ging. 'Ik ben niet gemarteld. Maar het is me nooit duidelijk geworden waarom ze me vastzetten. Een kennis heeft me vrij gekregen.'

Bekvechtend
Na 11 september 2001 nam Hashim’s carrière een vlucht. 'Tot die tijd heb ik gewoon mijn studie medicijnen gedaan.' De westerse invasie in Afghanistan bracht honderden journalisten mee, die haastig invlogen en de taal niet spraken. Hij nam verslaggevers mee naar de krochten van Afghanistan, soms lachend, soms bekvechtend. Journalisten die per se naar anarchistische gebieden wilden, zonder goede voorbereiding.

Journalisten die maar moeilijk de culturele waarden wilden aannemen, maar samen met Hashim ‘scoops’ binnenhaalden, over de gruwelijkheden in de Afghaanse gevangenissen bijvoorbeeld. Hashim is dan voortdurend op zijn hoede: een geïnterviewde kan hem aanvallen als het nieuws slecht is. Hij maakte het mee met de broer van Hamid Karzai, Ahmed Wali. Die schold hem verrot toen hij vragen stelde over diens vermeende drugshandel.

Carrière
Hashim zal over een paar weken weer worden opgezogen door dit Kabulse fixer-wereldje. Na de cursus vliegt hij direct terug. Hij verdient goed: $150 tot $300 per dag en wil graag in zijn land werken. Maar hij heeft wel al een volgend plan. Vanuit Kabul hoopt hij de volgende stap in zijn carrière te zetten: een universitaire cursus Engels in Canada.

Volgens Hashim zouden meer Afghaanse collega’s de kans moeten krijgen om dit soort cursussen te doen. Ze schudden handen met alle nationaliteiten in Afghanistan, maar bijna niemand is ooit nog naar het buitenland geweest. Heel af en toe redt een Afghaan het om een scholarship in de VS of een cursus in de EU te regelen. De visa-regels zijn streng. 'Maar ik ga aan iedereen vertellen dat ze moeten doorzetten.'