Veel spelminuten heeft hij op Europees niveau nog niet gehad bij zijn werkgever FC Barcelona. Wellicht is hij zaterdag in de finale van de Champions League tegen Manchester United te zien. Zeker is dat voetballer Ibrahim Afellay, liefkozend 'Ibi' genoemd, een sterrenstatus heeft en zowel onder de Marokkaanse jeugd in Barcelona als in Nederland als rolmodel fungeert.

Waar heeft de voormalige PSV-speler dit goede imago aan te danken. 'Het is de manier waarop hij zich in de media presenteert, hoe hij zich naar buiten manifesteert en zijn zorgzaamheid voor zijn familie. In zijn positie vergeet hij gewoon niet waar hij vandaan komt', zegt Mohammed Boussatta, een van oorsprong Marokkaanse jeugdscout van Ajax.

Gewone jongen
Boussatta krijgt bijval van socioloog Iliass El Hadioui. 'Afellay is een jonge jongen, die sympathiek overkomt', zegt de wetenschapper die ook van Marokkaanse afkomst is. 'Afellay is nog simpel in zijn doen en laten, bijvoorbeeld door zijn band met de Utrechtse wijk waar hij is opgegroeid', vertelt El Hadioui.

'En door de band met zijn geloof', gaat El Hadioui verder. 'Vooral dat hij zich aan de Ramadan houdt is heel belangrijk. Dat hij tóch trouw wil blijven aan het vasten, ook al functioneert hij op het allerhoogste niveau. Dat is fysiek heel zwaar. Daar waar andere spelers de makkelijke weg kiezen, kiest hij toch voor de spirituele en religieuze weg. Dat heeft hem veel bonuspunten opgeleverd bij Marokkaanse jongeren.'

Straatvoetballen
Naast de zorg voor zijn moeder en verdere familie - zijn vader overleed toen Afellay nog jong was - wordt de voetballer ook geroemd om zijn inzet voor de gemeenschap. Zo liet hij in de Noord-Marokkaanse stad Al-Hoceima een trapveldje van kunstgras aanleggen voor de jeugd. 'Ik zie het iedere zomer liggen als ik de stad bezoek', zegt El Hadioui.

Ajax-scout Boussatta voetbalde als kleine jongen op een pleintje in een volksbuurt in Amsterdam-West, samen met latere voetbalsterren als Frank Rijkaard en Ruud Gullit. Hij zag een hele generatie Surinaams-Nederlandse voetballers groot worden, waartoe ook Clarence Seedorf behoorde.

Boussatta denkt dat in de toekomst nog meer en betere Marokkaans-Nederlandse voetballers de top bereiken. 'Omdat met name de Marokkaanse jeugd nog heel veel op straat voetbalt of op speciale trapveldjes. Daardoor hebben ze veel techniek en ontstaat een mix van Braziliaanse techniek, een Afrikaanse mentaliteit en Nederlands tactisch inzicht. Dat maakt een voetballer alleen maar interessanter.'

Niet alleen voetbal
El Hadioui doet veel onderzoek naar Marokkaanse en Turkse straatjeugd. Masculiene sporten als kickboxen en voetbal, waarbij je je tegenstander kunt vernederen door hem door de benen te spelen, zijn belangrijk voor de jongeren. El Hadioui en Boussatta denken dat veel Marokkaanse kinderen zich nog meer op het voetbal storten als gevolg van het succes dat Afellay heeft.

Met zijn passie en inzet heeft Afellay veel bereikt. Anderen krijgen het idee dat ze ook iets kunnen bereiken, ook buiten het voetbal, zegt El Hadioui. 'Straatjongeren zouden ook succesvol kunnen worden als docent.'

Geen campagne
Marokkaanse jongeren in de grote Nederlandse steden hebben een slechte naam. De jongens komen relatief veel in misdaadstatistieken voor. Toch denkt El Hadioui niet dat Afellay een rol moet spelen in een overheidscampagne. 

'Ik denk dat je dat juist niet moet doen, zegt El Hadioui. 'Rolmodellen ontstaan op een natuurlijke manier. En op het moment dat een overheid of een andere instantie er beleid van gaat maken, dan hebben juist jongeren van de straat meteen door dat het doorgestoken kaart is. Ik denk dat dat juist een tegenovergesteld effect heeft.'