Een nieuw jaar betekent ook nieuwe regels en wetten. Een aantal van de belangrijkste wijzigingen op een rijtje (bron: ANP/RNW).

De regelingen voor spaarloon en levensloop komen per 1 januari te vervallen. Het vrijgekomen tegoed kan in één keer worden opgenomen. Belastingvrij. Let erop dat dat grondig gebeurt: vaak is onduidelijk hoe hoog het eindbedrag met rente precies is. Geef de bank daarom de opdracht 'leegboeken'.

Vakantiedagen
Werknemers moeten er in het nieuwe jaar rekening mee houden dat ze hun vakantiedagen sneller moeten opmaken. De wettelijke vervaldatum gaat per 1 januari namelijk terug van vijf jaar naar zes maanden, gerekend vanaf het einde van het betreffende jaar. Behalve als het in de cao anders is afgesproken.

Ook de situatie voor langdurig zieke werknemers verandert, maar voor hen wordt het juist gunstiger. Want tot nu toe bouwden ze alleen vakantierechten op over de laatste zes maanden van hun ziekte. Vanaf 1 januari hebben ze recht op de wettelijke vakantiedagen over de gehele periode.

Echtscheiding
De regels bij een echtscheiding worden aangepast. Het gaat vooral om de manier waarop naar erfenissen en schenkingen wordt gekeken. Als het geld aan één van de partners was toegekend, maar gebruikt voor gezamenlijke uitgaven - bijvoorbeeld een huis - dan krijgt de partner bij een scheiding voortaan niet alleen het basisbedrag terug, maar ook zijn of haar deel van een eventuele waardestijging.

Omgekeerd geldt dat eveneens voor schulden en andere vormen van waardevermindering. Bovendien verandert per 1 januari de peildatum voor de waarde van de te verdelen bezittingen. Omdat scheidingen vaak lang duren, kan er tussen het aanvragen en uitspreken ervan nog van alles gebeuren waardoor die waarde verandert. Daarom geldt voortaan de datum van aanvraag als de officiële peildatum.

Uitkeringen
Diverse uitkeringen - zoals de bijstand, AOW, WW en regelingen bij arbeidsongeschiktheid (WIA, WAO en Wajong) - gaan per 1 januari wat omhoog. De verhogingen zijn het gevolg van de koppeling aan het minimumloon, dat stijgt door een correctie voor onder meer de inflatie. Het minimumloon gaat van 1435,20 euro omhoog naar 1446,60 euro bruto per maand.

Met ingang van het nieuwe jaar zou de aparte inkomensregeling voor kunstenaars, de WWIK, vervallen. De Eerste Kamer stemde daar net voor het kerstreces mee in. Update: op dinsdag 3 januari besloot de rechter dat de afschaffing van de WWIK pas na een overgangsperiode mag ingaan.

Boetes
Halverwege 2012 wordt een hardere aanpak doorgevoerd van uitkeringsfraude en bedrijven die illegale arbeidskrachten inhuren of regels over veilig werken aan hun laars lappen. De boetes gaan omhoog, bedrijven kunnen worden stilgelegd en mensen kunnen het recht op een uitkering voor vijf jaar kwijtraken.

De boetes voor misbruik van toeslagen voor zorg, huur en kinderopvang gaan per 1 juli eveneens omhoog. En er gelden hogere boetes voor studenten die sjoemelen met hun uitwonendenbeurs. Als ze de tweede keer in de fout gaan, lopen ze het risico dat ze hun studiefinanciering helemaal kwijtraken.

Misdrijven
De Belastingdienst en opsporingsdiensten kunnen vanaf 1 januari informatie opvragen bij notarissen over geldtransacties die verlopen via hun derdengeldenrekening. Vooral malversaties in de vastgoedbranche en witteboordencriminaliteit, waaronder witwassen, kunnen hiermee beter worden bestreden.

En een taakstraf kan met ingang van 2012 niet meer worden opgelegd voor ernstige zeden- en geweldsmisdrijven. Ook als een veroordeelde binnen vijf jaar weer een (soortgelijk) misdrijf pleegt, kan er niet opnieuw een taakstraf worden opgelegd.

Aanvragen
Voor kleinere werkzaamheden in rijksmonumenten is geen vergunning meer nodig. Ook in beschermde stads- en dorpsgezichten is het onder bepaalde voorwaarden niet meer nodig om een vergunning aan te vragen voor bouw.

Een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) is voor sommige beroepen verplicht. Bijvoorbeeld voor onderwijzer. Voor het aanvragen ervan hoef je per 1 januari niet langer naar het gemeentehuis; het kan elektronisch. Ook zijn de leges verlaagd, met 5,50 euro.

Kennismigranten
Voorts veranderen de regels voor de toelating tot Nederland van zogenoemde kennismigranten, zoals al was aangekondigd in het Belastingplan 2012. Er gaat een looncriterium gelden: migranten van 30 jaar of ouder moeten in Nederland meer dan 51.000 euro gaan verdienen om zich 'kennismigrant' te mogen noemen.

Daartegenover staat dat voor kennismigranten die drie maanden of korter in Nederland willen werken een proef begint met een versnelde procedure. Er hoeft niet meer eerst een tewerkstellingsverklaring worden aangevraagd. Tot nu toe gold dat alleen voor kennismigranten die voor langere tijd naar Nederland kwamen.

Expatregeling
De eind december door de Eerste Kamer goedgekeurde veranderingen in het Belastingplan hebben ook gevolgen voor de zogenoemde expat- of 30-procentregeling. Die is bedoeld voor kennismigranten, als tegemoetkoming voor de vaak hogere kosten in Nederland.

Nederlanders die in het buitenland hebben gewerkt en daarna terugkomen, kunnen vanaf 1 januari minder snel van de regeling gebruik maken. Gold eerst nog dat ze tien jaar weg moesten zijn voordat ze ervoor in aanmerking kwamen, nu kunnen ze pas na 25 jaar volledig gebruik maken van de regeling.

Meer artikelen lezen en video's bekijken voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine www.wereldexpat.nl