Voor Nederland is 2011 een van de warmste jaren sinds het KNMI in 1901 begon met meten. De gemiddelde jaartemperatuur kwam uit op ongeveer 10,9 graden Celsius. Het jaar eindigt daarmee op de derde plaats.

Uit het jaaroverzicht van het bureau weeronline.nl blijkt zelfs dat geen enkele maand zich het afgelopen jaar 'normaal' gedroeg. Nederland beleefde in 2011 de zomer in het voorjaar, herfst in de zomer en lente in de herfst.

Nat en warm
Maart, april, mei en november waren heel droog. Juli was met een gemiddelde neerslag van 140 millimeter de natste sinds 1966. De meteorologische zomer (juni, juli en augustus) was de natste sinds de metingen begonnen.

In april werd al een temperatuur gemeten van 12 graden Censius, zo'n 4 graden meer dan normaal. Ook mei was uitzonderlijk warm. In die maanden viel zo weinig neerslag dat woonboten in de omgeving van Nijmegen drooglagen.

Ook het scheepvaartverkeer ondervond veel hinder van de lage waterstand. Het zomerweer maakte een einde aan het watertekort. De regen viel met bakken uit de hemel. In november en december was het zeer droog en lagen de temperaturen veel hoger dan normaal in de winter.

Weerextremen
Nederland was niet het enige land met een warrig weerjaar. Op alle continenten hadden weerextremen grote invloed op het dagelijks leven. Delen van Thailand staan nog altijd onder water, na overstromingen die in de lente begonnen. Het was de ergste watersnoodramp in bijna 50 jaar, met meer dan 600 doden.

Somalië, Ethiopië en Kenia kampten met de grootste droogte in 60 jaar. Het uitblijven van de regens leidde tot nieuwe voedseltekorten in de regio. Ook in het zuiden en zuidwesten van de VS heeft het al bijna een jaar niet geregend. De schade door bosbranden en verloren oogst: zes tot acht miljard dollar.

Zelfs Antarctica ontsnapte niet aan extremen. Op Eerste Kerstdag steeg het kwik tot maar liefst -12,3 graden Celsius. Nooit eerder was het zo warm op de Zuidpool, waar de gemiddelde temperatuur ligt op zo’n 26 graden onder nul.

La Niña
Weerkundigen schrijven de extremen toe aan La Niña. De koude oceaanstroming voor de kust van Latijns-Amerika zorgt onder meer voor veel regen in Azië en koufronten in de VS. De barre Amerikaanse winter van 2010-2011 wordt ook toegeschreven aan La Niña.

Moeten we eraan wennen? Volgens sommige weerkundigen worden de uitschieters van het afgelopen jaar in de toekomst normaal. Het VN-Klimaatbureau IPCC publiceerde in november een nieuw rapport dat aantoont dat het weer zich, als gevolg van klimaatverandering, overal op aarde vreemd gaat gedragen.

De organisatie waarschuwt dat de wereld voorbereidingen moet treffen voor die onvoorspelbare weersextremen.

Verder lezen:

• KNMI Jaaroverzicht 2011