Dinsdagochtend. Een zelfmoordenaar blaast zich op bij een checkpoint van het Afghaanse leger in het district Chora van de provincie Uruzgan. Volgens de politie komen daarbij drie militairen en twee burgers om het leven, evenals natuurlijk de zelfmoordactivist. In Kabul sterven twee medewerkers van de VN, twee Amerikaanse ISAF-militairen en enkele burgers bij een aanslag. Tientallen raken gewond.

Twee dagen voor de landelijke verkiezingen voor een nieuwe president in Afghanistan. Het aantal incidenten waarmee tegenstanders van de overheid de verkiezingen proberen te saboteren neemt toe. Kabul is vooralsnog de stad waar de meeste aanvallen van (vermoedelijk) de Taliban plaatsvinden, maar zoals het voorval in Chora aantoont zijn ook afgelegen districten niet immuun. Een Afghaanse legercommandant in Uruzgan zegt voor donderdag een zelfmoordaanslag te verwachten in de provinciehoofdstad Tarin Kowt. 
 
Veiligheid
De belangrijkste vraag voor de stembusgang is dan ook is of alle geregistreerde kiezers wel veilig hun stem kunnen uitbrengen. In Uruzgan zijn 49 stemlokalen voor de 114 duizend geregistreerde kiezers, op een totale bevolking van ongeveer 300.000.
 
De uitslag wordt pas in september bekend. En mocht de huidige president Hamid Karzai niet de benodigde meerderheid van stemmen krijgen ten opzichte van zijn belangrijkste concurrent, oud-minister Abdullah Abdullah, dan vindt in oktober een tweede stembusgang plaats.
 
ISAF op afstand
De Nederlandse militairen in Uruzgan en andere eenheden van de internationale ISAF-troepenmacht zullen op enige afstand in de startblokken staan bij een aantal van de stemlokalen. De hoogste Nederlandse militair generaal Peter van Uhm benadrukt dat de veiligheid in de eerste plaats de verantwoordelijkheid is van de Afghaanse autoriteiten zelf. De politie vormt de eerste 'veiligheidsring' rond de stemlocaties; daarbuiten is een tweede ring van het leger en daar weer buiten waakt ISAF. Voor het geval dat zaken uit de hand lopen.
 
Eerder was al bekend gemaakt dat ook de 76 Nederlandse Special Forces (commando's en mariniers) en hun ca. 300 Australische collega's bij de beveiliging van de verkiezingen betrokken zijn, maar hoe precies is om voor de hand liggende redenen geheim. Hetzelfde geldt voor de rol van de Amerikaanse Special Forces die op vier plaatsen in Uruzgan kleine bases hebben.
 
Toezicht
Om fraude tegen te gaan zijn er in de eerste plaats waarnemers van de onafhankelijke Afghaanse 'Free and Fair Election Foundation'. Maar in Uruzgan zijn dat er lang niet genoeg om bij ieder stemlokaal aanwezig te kunnen zijn. Ook zijn er her en der buitenlandse waarnemers. Maar het zullen vooral de plaatselijke autoriteiten (met name de speciaal voor de verkiezingen getrainde politiemensen) zijn die het toezicht moeten houden.
 
De verkiezingen van donderdag zijn de eerste die geheel door de Afghaanse overheid zelf zijn georganiseerd en (grotendeels) worden beveiligd. De presidentsverkiezingen in 2004 leunden zwaar op het werk achter de schermen van de internationale gemeenschap. Daarom is de verkiezingsdag donderdag ook een lakmoesproef voor de capaciteit van de Afghaanse overheid om zélf voor voldoende veiligheid te zorgen.

Buitenlandse strijders
Overigens is het in Uruzgan de laatste tijd relatief rustig, zeker vergeleken met de buurprovincies Helmand en Kandahar. De provincie staat duidelijk niet bovenaan het prioriteitenlijstje van de Taliban. Dat blijkt ook uit het feit dat er, volgens generaal van Uhm, momenteel geen buitenlandse strijders actief zijn in Uruzgan. Een jaar geleden was dat wel anders, weet de Wereldomroep uit eigen onderzoek.

Links
Verkiezingssite VN-missie Afghanistan
Free and Fair Election Foundation of Afghanistan
Factsheet verkiezingen ministerie van Buitenlandse Zaken

Luister naar een interview met generaal Peter van Uhm.