De slot Ronde Tafel Conferentie eindigde met het woord van voorzitter en demissionair minister-president Jan Peter Balkenende: “Met deze handtekeningen openen we een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het Koninkrijk der Nederlanden. Ik wens dat wij allen, en vooral ook de generaties na ons, de vruchten kunnen plukken van het werk dat achter ons ligt en de resultaten die we hebben bereikt.”

Demissionair staatssecretaris Ank Bijleveld van Koninkrijksrelaties is voldaan: “Dit is de goede weg die we gegaan zijn.” Bijleveld heeft tijdens het herstructureringsproces wel eens getwijfeld of de eindstreep gehaald zou worden: Na de verkiezingen twijfelde ik of ik er zelf nog wel bij zou zijn. Tijdens het proces heb ik wel eens gedacht: ‘zou het wel goed komen?’ toen we Curaçao erbij moesten trekken en met de dip van Bonaire.”

Welzijn bevolking
“Fantastisch dat het gelukt is!”, zo reageert de Antilliaanse premier Emily de Jongh-Elhage. “Het is niet makkelijk geweest, maar we hebben elkaar gerespecteerd en met zijn alleen hetzelfde doel voor ogen gehad voor de mensen, de burgers. En dit doel hebben we nu gehaald.” Zij hoopt dat de nieuwe Curaçaose bestuurders ‘in het belang van het welzijn van de bevolking’ zullen denken.

De voormalige Curaçaose gedeputeerde Zita Jesus-Leïto vindt het ergens wel vreemd dat zij niet degene is die net de slotverklaring heeft getekend, maar zegt ze: “Dat moeten we accepteren. Dit is een mooi moment en ik ben trots dat ik een bijdrage heb geleverd aan de totstandkoming ervan.”

Emancipatieproces
“Ik zie dit als een startpunt om als volk verder te emanciperen”, aldus de net aangetreden Curaçaose gedeputeerde Sheldry Osepa. Hij noemt de ondertekening op 9 september een ‘historisch moment’. Osepa is bovendien blij dat in de slotverklaring verwezen wordt naar de jaarlijkse Koninkrijksconferentie, die er op aandringen van de nieuwe Curaçaose coalitie is gekomen: “Juist omdat wij dit als een start zien en niet als een einde.” Tijdens de Koninkrijksconferentie zal worden bekeken naar de wensen en ontwikkeling van de eilanden.

Nostalgisch
Nostalgische gevoelens hebben de overhand bij de Sint Maartense politiek leider William Marlin. Zijn delegatie heeft tijdens de slot RTC aan de afgevaardigden van alle partners de ingebonden kopie van de Staatsregeling van Sint Maarten laten overhandigen. “Zonder Staatsregeling kun je immers geen land worden. Het is de afronding van een proces.” Marlin kijkt het meest uit naar de echte ontmantelingsdatum 10-10-’10: “Dat is voor ons de allerbelangrijkste dag. Niet omdat we uit elkaar gaan, maar wel omdat Sint Maarten dan zeggenschap heeft over zijn eigen zaken.”

Architect
De Bonairiaan Ramonsito Booi kijkt naar deze dag met een ‘gevoel van welbehagen’: “Het werk dat we gedaan hebben vanaf 2004 wordt nu afgemaakt.” Booi vindt het ergens wel jammer dat hij, als lid van huidige oppositiepartij UPB, niet zelf kan tekenen voor wat hij in gang heeft gezet toen zijn partij het voor het zeggen had. Maar, zegt hij: “Het maakt niet uit wie tekent. Iedereen weet dat de architect van de plannen Ramonsito Booi was en dat zal in de historie ook zo blijven. Dat kan niemand veranderen.”

Toekomst
“We verwachten in de nieuwe status een beter positie voor onze mensen”, aldus gedeputeerde Julian Woodley van Sint Eustatius, het eiland dat eigenlijk de voorkeur gaf aan het blijven voortbestaan van het land Nederlandse Antillen. “Toen we merkten dat iedereen wegwilde uit het land, hebben we gekozen voor de beste positie die er was.” Hij is blij dat de ontmanteling nu aanstaande is, omdat Statia dan kan gaan werken aan de toekomst: “Nu gaan we bewijzen dat waar we voor gevochten hebben hebben een betere toekomst voor Sint Eustatius betekent.”

Opluchting
Ook gedeputeerde Chris Johnson van Saba vindt het tijd om verder te gaan: “We willen niet meer elke dag over een transitieperiode spreken.” Hij denkt dat de Sabaanse bevolking op 11 oktober opgelucht zal zijn: “Als de mensen zich realiseren dat alles niet opeens anders is. Ze hebben nog steeds dezelfde buren, ze rijden in dezelfde straten en niet alles verandert in een keer. Dan komen ze er achter dat ‘it wasn’t that big of a deal’.”

Gemeenschappelijke toekomst
De Arubaanse premier Mike Eman vindt het fijn dat hij heeft kunnen bijdrage aan de nieuwe status van de eilanden, zoals zij dat Aruba in 1986 gunden. Hij is niet bang dat de eilanden de komende tijd vooral op zichzelf gericht zullen zijn: “Er zijn twee dingen duidelijk geworden: alle eilanden hebben nu de staatkundige positie die ze zich wensten waardoor we meer kunnen focussen op wat we gezamenlijk kunnen doen. Het tweede punt is dat Nederland nu duidelijk heeft besloten om verder te gaan met de eilanden. Iedereen heeft besloten bij elkaar te blijven. Nu kunnen we op basis van onze gemeenschappelijke basis de toekomst gaan bepalen.”