Hoe belangrijk was de slavenhandel voor de Nederlandse economie? Het is een vraag die historici al decennialang verdeelt. De ene groep zegt dat de Westerse welvaart is opgebouwd dankzij de handel in slaven, de andere groep vindt dat het economisch belang marginaal was. Twee onderzoekers hebben nieuwe berekeningen gemaakt over het transport van Afrikaanse slaven naar het Amerikaanse continent en komen met een bedrag in euro’s. Aan de slavenhandel heeft Nederland omgerekend naar de huidige koers 700 miljoen euro verdiend.

Door de jaren heen heeft Nederland ruim 600.000 slaven verscheept, van hen overleefden honderden de overtocht niet. Onderzoeker Karwan Fatah-Black van de Universiteit Leiden vertelt dat hij aan het begin van het onderzoek geen idee had hoeveel geld de slavenhandel precies had opgeleverd. Na een grote rekenklus kan hij nu zeggen: “Het leverde Nederland toen tussen de 63 en 79 miljoen gulden, zo’n 120 gulden per slaaf. Het geld dat ermee verdiend werd, zat niet in de slavenverkoop maar in economische activiteit in de republiek.”

Het idee dat slaven geruild werden voor spiegeltjes en kralen is niet op waarheid gebaseerd. De onderzoekers ontdekten dat de slaven vooral voor textiel werden geruild. Fatah-Black: “Handelaren op de kust van Afrika stuurden boodschappenlijstjes naar Nederland waarop stond wat er populair was en wat dus met de volgende boot mee moest komen om te ruilen. Dit was vooral textiel dat Nederland zelf produceerde of uit India haalde. Verder waren wapens, drank en buskruit erg populair.”

Volgens de onderzoekers was de slavenhandel een kleine handelsstroom die lang niet voor alle Nederlandse welvaart zorgde, maar het is wel een cruciaal onderdeel van de Nederlandse rijkdom. Zonder slaven was er bijvoorbeeld geen productie van koffie en suiker geweest.