Saba beschouwt zichzelf niet langer als een onderdeel van de Nederlandse Antilllen. Dat heeft de Sabaanse gedeputeerde van staatkundige zaken Chris Johnson gezegd. In een brief aan premier Balkenende wordt de drastische stap uitgelegd. Eigenlijk wil het eiland van Den Haag de garantie dat het in oktober 2010 een onderdeel wordt van Nederland en verlost is van de Nederlandse Antillen.

Saba is klaar voor de staatkundige hervorming en wil graag een directe band met Nederland. Voor het eiland is het onacceptabel dat het hervormingsproces vertraagd zou worden vanwege bijvoorbeeld verkiezingen. “Wij willen ons niet afscheiden, wij willen geen nieuw land worden, maar wij zijn klaar voor de nieuwe structuur”, aldus Johnson.

Het eiland wil hulp aan Nederland vragen om er zeker van te zijn dat de nieuwe status in oktober 2010 in kan gaan. “Als eiland hebben wij het recht om ons van een land af te scheiden”, aldus Johnson. “Wij zullen vechten voor onze rechten.” Met Nederland wordt al sinds 2005 gesproken over staatkundige vernieuwing van de Antillen. In 2004 koos 86 procent van de Sabanen voor een directe band met Nederland.

Opzettelijk vertragen
De Antilliaanse premier Emily de Jongh-Elhage besliste eind augustus dat in januari 2010 verkiezingen voor het Antilliaanse parlement zullen worden gehouden. Als gevolg daarvan zouden de staatkundige vernieuwingen vertraging oplopen, omdat politici zich gaan concentreren op die verkiezingen. Daardoor verdwijnt het hervormingsproces meer naar de achtergrond. Curaçao probeert zo bewust de staatkundige hervorming te vertragen, zegt Johnson. “Hoe Curaçao handelt, is geen manier van doen. Wij willen verder en zijn er klaar voor een bijzondere gemeente van Nederland te worden. Curaçao vertraagt de boel bewust.”

Curaçao wil volgens de gedeputeerde geen afscheid nemen van de vele miljoenen aan belastinggeld die nu nog via Sint Maarten naar het eiland stromen. Ook zouden Curaçaose politici bang zijn voor baanverlies, omdat er minder bestuurslagen komen als het eiland een landsstatus krijgt.

Terugkeer
Het Sabaanse Eilandsraadslid Will Johnson, voorzitter van de Windwards Islands People’s Movement (WIPM), begrijpt niet dat Curaçao niet met de coalitiegenoten gesproken heeft over het besluit om de Statenverkiezingen in januari 2010 door te laten gaan. Hij overweegt een terugkeer in de actieve politiek om te kunnen strijden voor de rechten van Saba: “Er moet hard gevochten worden om ons doel te bereiken.”

Volgens Johnson heeft met name Curaçao helemaal geen haast bij het ontmantelen van de Nederlandse Antillen. Hij vindt bovendien dat de Raad van Advies (het belangrijkste adviesorgaan voor de Antilliaanse regering, red) zich alleen met Curaçaose zaken bezighoudt. Will Johnson: “Er is geen reden voor het NIET uitstellen van de verkiezingen. De Raad heeft gezegd dat het uitstellen sociale onrust zou veroorzaken, maar dat geldt alleen voor Curaçao. Als de Raad zich alleen met Curaçao bezighoudt, stel ik voor de Raad op te doeken.”

Kritiek
Het eilandsraadslid heeft forse kritiek op zowel Nederland als Curaçao, maar ook op Sint Maarten. Nederland had zich meer moeten bemoeien met Saba, aldus het eilandsraadslid: “Nederland houdt zich afzijdig, maar moet er nu voor zorgen dat Saba uit de Antillen kan komen.” Hij heeft sowieso weinig vertrouwen in Curaçao en vindt ook dat Sint Maarten harder had moeten optreden: “Als Sint Maarten was gestopt met het overdragen van belasting aan Curaçao, kun je pas zeggen dat je iets doet om een aparte status te bereiken.”
   
De brief van de Eilandsraad wordt dinsdagochtend (lokale tijd) op Saba overhandigd aan Henk Kamp, commissaris voor de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba. 

• Lees meer over de Statenverkiezingen van 22 januari.
• Lees meer over de staatkundige vernieuwing in ons speciale Dossier.

Luister naar René Roodheuvel in gesprek met Chris Johnson en aansluitend naar een gesprek van Scarlet Windster met Will Johnson.