Op Koninkrijksdag (15 december) presenteerde historicus Gert Oostindie zijn boek Gedeeld Koninkrijk over de ontmanteling van de Nederlandse Antillen. Hij schreef het samen met onderzoeker Inge Klinkers. Het eerste exemplaar werd aangeboden aan minister Piet Hein Donner van Koninkrijksrelaties. Ondanks de opdeling van de Antillen worden de banden binnen het Koninkrijk alleen maar sterker en is er dus sprake van een 'gedeeld Koninkrijk', aldus Oostindie.

Oostindie beschrijft samen met onderzoeker Inge Klinkers gedetailleerd hoe het proces in politiek Den Haag en op de eilanden is verlopen. Ook de geschiedenis vooraf wordt besproken en hoe de betrokkenen erop terugkijken. Oostindie noemt het ironie dat Nederland tot 1990 streefde naar het bij elkaar houden van de zes eilanden, die samen onafhankelijk moesten worden. "En wat is er uit gekomen? De zes blijven niet bij elkaar, maar blijven wel bij Nederland."

De historicus was engiszins verbaasd over de opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In het verleden waren er bij andere boeken problemen geweest over het gebruik van bronmateriaal, zoals notulen uit de ministerraad. "Dat was nu minder aan de orde. We konden in het digitaal archief kijken. Persoonlijke stukken hebben we wel gezien, maar we gebruiken ze niet." Daarnaast gebruikten de onderzoekers perspublicaties, waaronder de Wereldomroep, als bron en interviewden ze de hoofdrolspelers.

Koloniaal bindmiddel
Uit het onderzoek komt naar voren dat het gemeenschappelijke, dus het koloniale verleden het bindmiddel is in het Koninkrijk, ondanks 'alle akeligheden'. Of dat voldoende is om in de toekomst bij elkaar te blijven viel buiten de opdracht, maar Oostindie heeft daar wel gedachten over: "De constructie die nu is gekozen, is niet direcht een stap naar een afscheid van elkaar."

De politieke ontwikkelingen in Nederland en met name op Curaçao, waardoor er steeds meer kritiek was op de wederzijdse concessies, hebben de leiders van het proces tot elkaar veroordeeld, zegt Oostindie: "We moeten er nu uitkomen, want als het nu niet lukt lukt het nooit meer." Door de polarisatie is het de vraag of het ook allemaal gaat werken: "Het eerste jaar is niet erg hoopgevend geweest."

De eerste evaluatie van de nieuwe staatkundige situatie in 2015 zal spannend worden, denkt de historicus. Voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba zal gekeken worden hoe de integratie in Nederland is verlopen. "Daar is veel te snel geregeld. Dat heeft niet zo gunstig uitgepakt als men had gedacht."

Visie op Koninkrijk
Over de nieuwe landen Curaçao en Sint Maarten moet dan beslist worden of tijdelijke regelingen moeten worden voortgezet, zoals de Nederlandse bemoeienis met financiën en rechtshandhaving. "Dat zou conflicten kunnen oproepen." Een gezamenlijke visie op de toekomst van Koninkrijk zal niet zo eenvoudig zijn, denkt Oostindie.