Bijna 18.000 kinderen werden tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Nederland gedeporteerd en in de vernietigingskampen van de nazi's vermoord. In een nieuw boek en een tentoonstelling krijgen ze een naam en een gezicht.
Tussen 5 juli 1942 en 13 september 1944 werden 17.964 Nederlandse kinderen door de nazi’s weggevoerd en vermoord in de gaskamers van Auschwitz en Sobibor. Het gaat om 17.841 Joodse en 123 Roma en Sinti kinderen, allemaal jonger dan 18 jaar.
De cijfers zijn kil, abstract. Schrijver Guus Luijters en onderzoekster Aline Pennewaard wilden die kinderen uit de anonimiteit halen. Van alle 102 treintransporten vanuit Kamp Westerbork in Drenthe zochten ze uit welke kinderen er in de wagons zaten.
Foto’s
De jarenlange speurtocht resulteerde in het boek In Memoriam, de gedeporteerde en vermoorde Joodse, Roma en Sinti kinderen, 1942 – 1945. Van 2900 kinderen zijn er ook foto's gevonden. Familieleden die de oorlog hadden overleefd, vrienden en buren van destijds stuurden na een oproep portretten naar de schrijvers. Het is een mix van familie-, klassen- en pasfoto’s van kinderen die onbezorgd de lens inkijken.
Het is een sober boek geworden, met niet veel meer dan namen, adressen, geboorte- en sterfdata en foto’s. Dat is bewust gedaan: ‘het boek is er niet om te lezen maar om er te zijn’, zegt Luijters.
Tentoonstelling
Het Stadsarchief Amsterdam wijdt t/m 20 mei 2012 een tentoonstelling aan In Memoriam. Middelpunt is een lange tafel met de 2900 teruggevonden foto’s. Op glazen wanden staan de namen van de bijna 18.000 vermoorde kinderen.
Verder wordt het verhaal verteld van vijftien Amsterdamse kinderen, aan de hand van persoonlijke spullen: dagboeken, familiefoto’s, tekeningen, schoolrapporten, brieven en poëziealbums.
In Memoriam is een monument voor de 17.964 kinderen die naamloos zijn vermoord. Zij hebben nu hun namen terug: van Anny Aa tot en met Abraham van der Zyl.
_____________________________________________________
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Geachte
publicist Peter Hooghiemstra,
schrijver Guus Luijters,
onderzoekster Aline Pennewaard,
en uitgeverij Nieuw Amsterdam.
Met grote belangstelling lees ik uw verschrikkelijk verhaal over wat er is gebeurd met de vervolgde en gearresteerde volwassenen en kinderen die in Westerbork waren opgesloten
Maar nu moet ik u 6 vragen stellen.
1 - Waarom vertelt ook u nu weer niet – dat het HM Koningin Wilhelmina was die dat Nederlandse concentratiekamp bij Westerbork heeft laten bouwen om er in doodsnood uit Nazi-Duitsland gevluchte Joden en hun gezinnen te laten opsluiten?
2 - En waarom vertelt ook u nu weer niet – dat het dezelfde Koningin Wilhelmina was die sinds 1933 – in collaboratie met de door haar tot "bevriend staatshoofd" gebombardeerde Nazi-Duitse Führer - medeplichtig was bij de vervolging van in doodsnood uit Nazi-Duitsland gevluchte Joden en hun gezinnen?
3 - Waarom vertelt ook u nu weer niet – dat het dezelfde Koningin Wilhelmina was die sinds februari 1939 niet alleen het Nederlandse concentratiekamp voor uit Duitsland gevluchte joden liet bouwen en 'vullen' met die arme onschuldige en weerloze mensen - maar die ook nog slecht liet behandelen?
4 - Waarom vertelt ook u nu weer niet – dat het dezelfde Koningin Wilhelmina was die niet alléén Westerbork liet bouwen en 'vullen' – maar dat Zij nog 32 àndere Nederlandse 'concentratieverblijven' liet organiseren en 'vullen' met arme onschuldige en weerloze uit Duitsland gevluchte joden?
5 – Kunt u zich – er nu eens voor één keer even bij stilstaand - voorstellen wat het betekent om als gezin - vader en moeder, door de 'Overheid' gescheiden van elkaar en van uw kinderen – in houten barakken te worden opgesloten - van uw vrijheid, uw huis en uw bezittingen (op 1 of een paar koffers na) , beroofd?
6 - Waarom - als het voor u alle vier – onmogelijk blijkt deze 6 vragen te kunnen, willen noch durven beantwoorden ('om den brode') - kunt, wilt en durft u dan (ten minste) verwijzen naar mij en mijn 22-jarig historisch onderzoek - en daarover een boek uitgeven?
Dank voor uw aandacht.
Ontvangt, in afwachting van uw antwoord op deze 6 vragen, mijn beleefde groet,
Charles Destrée
(1926).
Ontroerende foto's. Dat in gezinnen en kinderen op grond van hun geloof en afkomst gedeporteert werden moet nooit meer gebeuren. Maar met de opkomst van xenofobie in Nederland en West Europa kan het in de toekomst weer zo worden.
Waarom suggereert u om "anonymus" te zijn?
Om aan te sporen laf te zijn?
Is men dat niet al genoeg?
Waarom wordt hier nergens vermeld dat Koningin Wilhelmina alle in doodsnood uit Nazi-Duitsland gevluchte Joden en hun gezinnen liet arresteren en uitleven aan de Nazi-Duitse Gestapo?
Een gewisse dood tegemoet.
Waarom word hier niet vermeld dat diezelfde Wilhelmina sinds februari 1939 de opsluiting van deze mensen planifieerde en realiseerde zodat zij tenslotte op 10 mei 1940 in Nederland niet minder dan 33 concentratieverblijven had georganiseerd en gerealiseerd.
Zo kan ik, Charles Destrée (1926) bewijzen als voormalig verzetsstrijder en huidig eerlijk en precies historicus.
Wie meer wil weten kan mij bereiken via kaak@wanadoo.fr
Maar waarschijnlijk zult u mijn reactie censureren en wegwissen.
Ik vind het een heel mooi boek hoor ik van alle kanten roepen,maar na al die oorlogsboeken en familiearchieven door mijn strot te hebben geperst in opdracht van mijn geliefde vader, was ik toen ik een jaar of twintig was uit gelezen met dit soort boeken,het maakt mij er niet vrolijker van om deze elende te lezen en heb mijn kinderen dan ook nooit gedwongen om dit soort boeken te lezen en ben dan ook heel blij dat mijn drie kinderen niet gefrustreed zijn als ze wel eens zo'n boek in handen krijgen ze vinden het heel erg van wat er in die tijd is gebeurd maar het blijft niet in hun hersens door kronkelen zoals bij ééne Comandante Helmin Wiels!
'Door de strot duwen' en 'dwingen' getuigen van een gebrek aan empathie. Wellicht iemand die u op die manier het leven zuur heeft gemaakt. Uit ervaring weet ik hoe allergisch je dan wordt voor datgene dat je door de strot geduwd wordt. Goed dat u dat niet bij uw kinderen gedaan heeft. Ik hoop nog steeds dat er andere mensen zijn die wel door dit soort werken geïnspireerd mogen worden om liefdevol met elkaar om te gaan. Het zijn veel boeken, meneer Mossel, die hierover geschreven zijn. Het is dan ook niet mis te verstaan, het leed dat deze periode veroorzaakt heeft. Iedere persoon heeft zijn eigen manier om de gruwelen te verwerken. Ze zijn niet geschreven om er vrolijk van te worden. Ze zijn geschreven om mensen wakker te houden. Ik wens u een leven toe zonder dwingelarij, en dat meen ik oprecht.
Alleen al de gedachte raakt me diep, dat er mensen zijn die dit hebben uitgezocht. Dit moet voor de nabestaanden een monument zijn. Ik heb respect voor de makers van dit boek die zich regelmatig ellendig moeten hebben gevoeld denk ik. Hulde
Zo'n 50 jaar geleden vertelde mijn moeder mij voor het eerst over Liesje tertaas, en haar zusjes Siena en Bep (Siena is ook zichtbaar op de foto, schuin achter Liesje, ook met pop). Al die jaren heeft het mij bezig gehouden. Ja, ik voel heel sterk: wij hebben de Plicht tot gedenken, tot het blijven noemen van de namen, opdat zij niet vegeten worden. En nu zijn er ook de gezichten, zó kostbaar, zó geweldig, dat twee mensen zich hiervoor jarenlang hebben ingezet. Veel dank. En ... ga naar het Stadserchief in Amsterdam!!!
Wat een ontzettend mooi initiatief. Ik ben blij dat ik me zo kan laten raken door de foto's die ik hier zie. En dan zijn dit er nog maar een paar van de velen. Wat zou het mooi zijn als elk mens de moeite zou nemen om zich in te leven in wat er met deze kinderen gebeurd is. Het zou het domme geweld in de wereld een heel stuk terugdringen en mensen de ruimte geven een leven te leiden; dat waarvoor ze op de wereld gezet zijn.
Meer empathie, dat is wat ik de wereld toewens. Of zoals een van de beklaagden tijdens het proces van Neurenberg antwoordde op de vraag: 'what is evil?' : 'Evil is the absence of empathy.
Ik bedank de samenstellers van dit boek van harte. Opdat het ruimhartig bekeken mag worden.
Nieuwe reactie inzenden