In Joceline Clemencia verliest Curaçao een getalenteerde, gedreven vrouw wier leven in het teken stond van emancipatie en zelfredzaamheid. Opvallend genoeg op 30 mei – de dag die significant is in verband met de emancipatie van Curaçao.

Dat Clemencia met een ernstige ziekte kampte, was niet bekend in brede kring. Zij liep er niet mee te koop omdat dat niet paste in haar levensbenadering: zij streed moedig en stil. Zij laat twee zoons, van 33 en 31, en een dochter van 22 achter.

Geloof in jezelf
Als partner, moeder, taaldocente en deskundige op het gebied van vorming en educatie hield Clemencia haar omgeving altijd voor dat ‘als je in jezelf gelooft en doelgericht blijft werken’ alles haalbaar is. Het bewijs daarvoor was zijzelf.

Zo herinneren oud-collega’s, medewerkers en haar ex-partner zich deze vrouw die ‘nooit een duimbreed afweek van haar principes’. “Zij toonde hiermee aan dat je én een moeder en partner kunt zijn én een succesvolle professional. Je hoeft het ene niet voor het andere op te offeren”, merkt ex-partner Frank Kirindongo op.

Bewustzijn
Clemencia behoort tot de landskinderen die in de jaren ’80 terugkeerden na studie in Nederland en hun sterke opvattingen over identiteit en vooruitgang voor Derde Wereld-landen niet onder stoelen of banken staken. Als docente Spaans op het Peter Stuyvesant College deed zij mee aan projecten die de leerlingen sociaal-cultureel bewustzijn bijbrachten. 

Om te emanciperen moet een volk volgens Clemencia zich bewust zijn van de eigen culturele identiteit. Grondige beheersing van de moedertaal was hiervoor noodzakelijk. Samen met Omayra Leeflang schreef Clemencia daarom een lesmethode voor het Papiamentu: Papiamentu Funshonal. 

Pionierswerk
“Je kunt dit werk, dat voor de toenmalige BVO-scholen was bedoeld, beschouwen als het basiswerk voor Papiamentu in het voortgezet onderwijs. Later, met alle hervormingen, werd de methode Mosaiko geïntroduceerd”, zegt directeur Ronald Severing van het taalinstituut FPI.

Medeschrijfster Leeflang roemt de inzet van Clemencia voor die taalmethode. “Twee mensen deden toen wat normaliter een heel bureau doet – van het opstellen van het didactisch raamwerk tot het uitschrijven van de themateksten. Joceline verrichte bovenmenselijk pionierswerk. Toen al was haar doorzettingsvermogen merkbaar. Zij is een waardig rolmodel, in het bijzonder voor zwarte vrouwen.” Leeflang geeft toe dat zij en Clemencia mettertijd ‘uit elkaar groeiden’.

IKI
Taal, identiteit en onafhankelijkheid werden in Clemencia’s visie onlosmakelijke onderdelen van de politieke emancipatie van een volk. Deze algemene emancipatie vond zij belangrijker dan de emancipatie van vrouwen op zich: het laatste kon niet werkelijkheid worden zonder het eerste.

Clemencia besteedde zeker veertig van haar 58 jaren aan het informeren, trainen en vormen van jongeren en sociaal zwakken in de samenleving. Hiervoor richtte zij het Instituto Kultural Independensia (IKI) op.