De ruines bij Fort Vaersenbaai op Curaçao prikkelen de verbeelding. Van dappere soldaten die vanaf een fort twee aanvallen tegelijk moeten weren. Een schip belaagt hen van de kustzijde om aan vers water, kleinvee en landbouwproducten te komen. Van de landzijde trekken handlangers van die zeerovers op.
De vorm en ligging van ruïnes op Vaersenbaai ondersteunen zo’n scenario. Maar het complete verhaal dreigt voorgoed verloren te gaan, omdat bouwprojecten voor recreatie de restanten van de oorspronkelijke gebouwen niet sparen.
“Niet dat we puriteinen zijn hoor: als niet duidelijk is dat je met een ruïne te maken hebt, moet dat de bouw van nieuwe woningen en uitgaansgelegenheden niet tegenhouden maar als je complete structuren ziet, is het wel zonde om die weg te halen”, merkt de geograaf François van der Hoeven op.
Archeologen deden de afgelopen jaren bijzondere vondsten in het Vaersenbaaigebied: twee batterijen – locaties met harde vloer en lage muren waar kanonnen kunnen worden opgestald – en een toegangspoort tot het fortgebied.
Verder onderzoek zal - in combinatie met oude kaarten - het verhaal moeten completeren dat deze oude steenconstructies lijken te willen vertellen. “Op één kaart staat bijvoorbeeld ‘Versche Baai’ als plaatsaanduiding”, vertelt Van der Hoeven. “Dat doet je je afvragen of het meertje dat iets landinwaarts ligt, vroeger voldoende vers water bevatte om de schepen van verversing te voorzien.”
Bescherming
Volgens Van der Hoeven en (amateur-)cultuurhistorici is bescherming en onderhoud van de bestaande ruïnes noodzakelijk om het historische verhaal rond te krijgen.
Fort Vaersenbaai is nu goed beschermd, want het staat sinds vorig jaar op de Monumentenlijst. Voor een muur langs de kustlijn, uit de tijd dat het fort operationeel was, is dit echter te laat: in de loop der jaren is telkens een stuk ervan gesneuveld bij het optrekken van faciliteiten voor recreatie. Eerst voor de lokale politievereniging, daarna voor strandappartementen en recent bij het optrekken van de strandgelegenheid Kokomo Beach.
De Stichting Uniek Curaçao onderhoudt een wandelroute door het fortgebied. Ook de batterij op een klip aan zee, die op deze route ligt, houdt deze stichting netjes.
Die batterij is wel hard aan ondersteuning toe om niet in zee te storten. Instortingsgevaar loert altijd om de hoek bij oude monumenten en vraagt om tijdige actie. Zo is kort geleden een trap bij Fort Beekenburg om deze reden versterkt.
Schorpioenen
Als ook deze batterij wordt gestut, kunnen wandelaars en liefhebbers van fraaie uitzichten er veilig terecht. Toch is ook dan oplettendheid geboden, waarschuwt Van der Hoeven: “Onder je voeten, tussen de vloerstenen, kun je een hele kolonie schorpioenen opmerken”.
E-mail deze pagina
Print deze pagina
de werkgroep doet bijzonder goed werk. maar af en toe gaan zij een beetje te kort door de bocht. Vaersenbaai zou haar naam danken aan een koraal van de WIC waar jonge runderen - vaarsen - waren ondergebracht.
Nieuwe reactie inzenden