Precies een jaar geleden, op 19 oktober 2009 eindigt vlucht 014 van Divi Divi Air voor de kust van klein Bonaire in zee. Aan boord bevinden zich negen passagiers en één piloot. Bij het ongeval verliest piloot Robert Mansell (32) het leven. Zijn lichaam wordt twee maanden later, samen met het toestel, een Islander, geborgen en met behulp van het bergingsschip Skandi Carla naar Curaçao gebracht. Uit de communicatie met de toren van Hato en uit de verontruste telefoontjes van de passagiers naar familie blijkt dat de rechtermotor, tien minuten na vertrek, boven klein Curaçao is uitgevallen. Waarom lukt het Robert Mansell niet om het toestel veilig aan de grond te zetten?

Die vraag stellen niet alleen de passagiers van vlucht 014, de betrokkenen bij Divi Divi, de familie en vriendin van de omgekomen piloot, maar ook Jan Selles, onderzoeksmanager lucht- en scheepvaart van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Onderzoeksraad
Hij leidt het onderzoek, dat op verzoek van de Directie Luchtvaart van het ministerie van Verkeer en Vervoer van Curaçao wordt gestart op 19 november 2009. Het duurt echter nog een maand voordat het toestel op 18 december door Smit Salvage, een Nederlands bergingsbedrijf wordt geborgen. Selles zegt toe dat het onderzoeksrapport maximaal een jaar na de start van het onderzoek openbaar zal worden gemaakt. Tot die tijd zal de Onderzoeksraad niet in de media komen. Nadrukkelijk is gesteld dat het onderzoek niet gaat over de schuldvraag of over aansprakelijkheid. Verklaringen, technische analyses en andere documenten, inclusief het gepubliceerde rapport mogen niet worden gebruikt als bewijs in strafrechtelijke of civielrechtelijke procedures.

Overbeladen
Met deze ‘beperking’ in de taakstelling van de Onderzoekraad zal niet iedereen blij zijn. De negen overlevenden van het ongeluk, vriendin en de familie van Robert Mansell speculeren al vrij snel na de ramp over de mogelijke oorzaken. De vader van Mansell beklaagt zich een week na het ongeluk in de Britse krant Sunday Times dat zijn zoon meerdere malen tegen hem heeft gezegd dat de vliegtuigjes overbelast zijn omdat passagiers en bagage niet goed worden gewogen. Ook de vriendin van zoon Mansell, de 24-jarige Myrte van Seggelen verklaart in de media dat Robert zelfs vluchten heeft geweigerd, omdat zijn toestel te zwaar beladen zou zijn.

Divi Divi-eigenaresse Germaine Richie-Durand verwerpt de aantijgingen over overbelasting van de toestellen en het riskeren van de veiligheid. Waarom de piloot besloot om door te vliegen op één motor en niet om te keren is ook voor haar een raadsel. Net zoals de reactie van de toren op Hato, die nadat Robert meldde dat hij één van zijn motoren was verloren, het toestel gewoon overdroeg aan Flamingo Airport op Bonaire met de mededeling “so long”. Saillant detail, zo blijkt uit verschillende bronnen, is dat de uitgevallen motor van het 36 jaar oude toestel net uit de revisie kwam en slechts 73 vlieguren op de teller had staan.

Held
Over één ding zijn alle betrokkenen en de publieke opinie het eens: Robert Mansell is een held. Hij zette het toestel veilig op het water en redde zo het leven van de passagiers. Maar het onderzoek zal moeten uitwijzen of de piloot vanaf vertrek tot aan het uitvallen van de rechtermotor de juiste beslissingen heeft genomen. De sterke suggestie van betrokkenen, als zou het toestel vertrokken zijn met teveel lading aan boord, pleit de piloot allerminst vrij. Zeker wanneer Robert besluit om na het wegvallen van motor nummer 2 door te vliegen naar Bonaire. Als hij geweten had dat het toestel te zwaar was, lag het voor de hand om terug te keren naar Hato International Airport. Nu Robert besluit door te vliegen en hij in voorkomende gevallen overbeladen vluchten weigert uit te voeren, lijkt de conclusie gerechtvaardigd dat hij de belading niet heeft gezien als een reëel risico voor het voltooien van vlucht 014. Andere bronnen zeggen dat Robert de vorige dag net terug was van vakantie en dat hem gezegd is, dat hij niet meteen hoeft te vliegen en nog even mag acclimatiseren. Of is hij onder druk gezet door Divi Divi Air, zoals de familie suggereert? Omdat niet vliegen nou eenmaal geld kost? Germaine Richie-Durand ontkent opnieuw: “veiligheid heeft bij Divi Divi Air absolute prioriteit”.

Trauma
Vijf van de negen slachtoffers hebben zich verenigd en bereiden samen met advocaat Eric Bokkes een rechtzaak voor. Eric Hagedoorn, één van de slachtoffers hoopt desondanks dat het onderzoek uitwijst dat er sprake is van overmacht en Divi Divi niets te verwijten valt. Hij heeft nog dagelijks te lijden van de gevolgen van het ongeluk, slikt medicijnen en gaat binnenkort de hulpverlening weer hervatten. Ook een aantal van zijn medepassagiers krijgt hulp van een traumapsycholoog.

Het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, dat zich volgens een woordvoerder van de raad in een afrondende fase bevindt, moet bovenal uitwijzen wat de achterliggende oorzaak is geweest van het ongeluk, zodat betrokkenen dit hoofdstuk af kunnen sluiten. Mocht het vermoeden van de slachtoffers en van de familie bewaarheid worden, dan is dát nog maar zeer de vraag.