De Landsverordening Corporate Governance en de daarbij behorende Corporate Governance Code, die invulling geeft aan behoorlijk bestuur, moeten meer gaan leven onder de bevolking van Curaçao. Alleen als de ‘man op straat’ vertrouwd is met deze richtlijnen zullen deze effectief zijn. In de huidige vorm is de code een 'tandeloze tijger'.

Dat is één van de conclusies die woensdagavond werd getrokken tijdens het forum: “De implementatie van Corporate Governance-regelgeving in Curaçao” aan de University of Curaçao.

Een panel gevormd door econoom Rob van den Bergh, notaris Mike Alexander, oud-premier Etiënne Ys en rector-magnificus Miguel Goede beschouwde aspecten van deze regelgeving die op 1 januari 2010 van kracht werd. Deze  code en wetgeving moet goed bestuur waarborgen. De Landsverordening bepaalt dat de regering de ‘Code Corporate Governance’ moet naleven in zijn contacten met overheids-nv’s en –stichtingen.

Uniek
Het proces om tot deze code te komen heeft twintig jaar in beslag genomen en werd voltooid tijdens de ontmantelingsonderhandelingen tussen de Caribische rijksdelen en Nederland. Het is niet bekend of elders ter wereld zo’n bestuurlijke en ethische code is opgesteld om de relatie tussen regering en overheidsinstellingen te reguleren.

Toen de Antilliaanse delegatie ruim twee jaar geleden aan Nederland vroeg of het een voorbeeldcode kon overleggen zodat deze kon worden nagebootst “viel het stil aan de zijde van Nederland”, herinnert oud-adviseur van de Antillen Etiënne Ys zich.

Adviseur
Wanneer de overheid een bestuurlijke beslissing wil nemen ten aanzien van een overheidsinstantie moet eerst advies worden ingewonnen bij de Adviseur Corporate Governance. De beoogde Adviseur is de Stichting Bureau Toezicht en Normering Overheidsentiteiten (SBTNO) die momenteel in oprichting is. Vooruitlopend daarop is Stichting Overheidsaccountantsbureau (SOAB) als Adviseur aangesteld. De overheid staat hierdoor op iets meer afstand van haar eigen NV.

Er heerste onder de panelleden consensus over het ‘weghalen van de politiek’ uit overheidsinstellingen. Men vond dit 'aanbevelingswaardig'. Mogelijk door de tijdsdruk die 10-10-’10 opleverde, is de code voor behoorlijk bestuur echter niet goed geïntroduceerd of van betrokken draagvlak voorzien, zo was de conclusie.

Website
Het publiek maken van adviesaanvragen, adviezen en reacties daarop werd door een groot aantal aanwezigen niet gezien als een effectief middel om de code te gebruiken. Er is namelijk geen voorziening om de regering terug te fluiten, indien zij een advies van de SOAB terzijde legt.

Voorstanders benadrukken echter dat de code ‘een flinke stap vooruit is’ omdat “nu geen beslissingen in het geheim kunnen worden genomen over overheids-nv’s. Dat gebeurde in het verleden wél”.

Het advies van de SOAB – en later de SBTNO – moet tanden gaan krijgen door dit thema meer te laten leven in alle lagen van de samenleving, stellen voorstanders.

Burgers, vakbonden en vooral de Staten moeten hun voordeel doen met de informatie op de website van de SOAB en in actie komen wanneer zaken scheef dreigen te gaan.

Mogelijk zal alles dan toch voor de rechter eindigen, zoals dat overigens vóór het bestaan van de code ook al gebeurde. Verschil is wel dat de overheid dan geconfronteerd wordt met haar eigen Landsverordening en Code, die het handelen en de besluitvorming van de overheid langs de meetlat legt van behoorlijk bestuur.