Als Nederland en Saba zeggen dat ze de taken van de Nederlandse Antillen voor het eiland nu overnemen, dan kunnen ze die nu ook krijgen. Dat zegt de Antilliaanse premier Emily de Jongh-Elhage. Saba wil snel deel van Nederland worden, maar ziet die beslissing vertraagd worden omdat er nu toch eerst verkiezingen worden gehouden voor de Nederlandse Antillen, terwijl dat land wordt opgeheven.

“Als Saba en Nederland zeggen: ‘We willen nu de taken hebben’, dan sturen we ze nu naar Saba”, aldus de Antilliaanse premier. Zij is wel teleurgesteld in de beslissing van Saba, maar kan zich de emoties op het eiland wel voorstellen: “Iedereen, behalve Curaçao, wil al jaren zo snel mogelijk de nieuwe status bereiken. Maar dit heeft tijd nodig.”

Afscheidingswens
De Antilliaanse minister van Binnenlandse en Constitutionele zaken, Roland Duncan, heeft het volste begrip dat Saba zich wil afscheiden. Volgens de van Sint Maarten afkomstige Duncan zouden ook Sint Eustatius en Bonaire dat moeten doen. “Ik zou het hen zelfs aanraden. Als mensen weg willen, moet je ze niet dwingen om nog langer bij je te blijven.”

Duncan is er, net als de Sabaanse gedeputeerde Chris Johnson, van overtuigd dat Curaçao de Antillen eigenlijk helemaal niet wil loslaten. “Ik feliciteer Saba met hun stellingname”, aldus Duncan. “De Antilliaanse regering moet de beslissingen van het volk uitvoeren. Het land moet de eilanden faciliteren om hun nieuwe statussen te verkrijgen.”

Emoties verkiezingen
De aanleiding voor de stap van Saba is het doorgaan van de Statenverkiezingen in januari 2010. Die heeft bij diverse Antilliaanse politici, ook van coalitiepartijen, tot veel emotie geleid. De Jongh-Elhage: “Iedereen weet dat de afspraak was dat we de Raad van Advies zouden volgen. Als de gemoederen bedaard zijn gaan we met de coalitiepartijen praten.”

Duncan vindt dat de Raad van Advies te veel op Curaçao georiënteerd, een kritiek die hij deelt met de Sabaanse politicus Will Johnson. Duncan: “De Raad van Advies heeft niet genoeg stilgestaan bij het zelfbeschikkingsrecht van de eilanden en probeert zichzelf in stand te houden.” Hij vindt dat de verkiezingen het proces inderdaad ononnodig ophouden: “We kunnen de wetgeving en bevoegdheden voor het eind van het jaar afmaken en moeten ophouden met zeuren. We moeten gewoon beginnen.”

• Lees meer over de Statenverkiezingen van 22 januari.
• Lees meer over de staatkundige vernieuwing in ons speciale Dossier.

Luister naar René Roodheuvel in gesprek met Emily de Jongh-Elhage en Roland Duncan, naar de reactie van Ank Bijleveld en naar Cynthia Ortega-Martijn.