In de Tweede Kamer is zojuist, op 14 april, de plenaire afronding gestart van het wetgevingsoverleg dat de ontmanteling van de Nederlandse Antillen mogelijk moet maken. Tweede-Kamervoorzitter Gerdi Verbeet noemde dit bij aanvang ‘een groot moment’.

In de Kamer zijn naast een aantal Kamerleden ook de speciale afgevaardigden van de Nederlandse Antillen en Aruba aanwezig. In totaal wordt over tien wetten gesproken, waaronder de politiewet, de Wet Financieel Toezicht en de wijziging van het Statuut.

Vertrouwen
Het Arubaanse Statenlid Herdé van de AVP benadrukte in zijn openingswoord het vertrouwen van Aruba in Curaçao en Sint Maarten om autonome landen te worden. "Er is geen reden te bedenken dat de staatkundige ontmanteling voor Curaçao en Sint Maarten niet zal leiden tot een succesvolle ontwikkeling naar volwassen autonome landen binnen het Koninkrijk." Hij merkte op dat Aruba sinds de status aparte in 1986 vooruit is gegaan en ziet niet in waarom dit nu anders zou gaan. Candelario 'Booshi' Wever van de MEP voegt daar later aan toe medewerking aan de vernieuwing prima te vinden zolang de autonomie van Aruba niet wordt geschaad.

Volwaardig partnerschap
Het belang van de emancipatie van de eilanden wordt onderschreven door de Curaçaose gedeputeerde van staatkundige structuur, Zita Jesus-Leïto. Zij staat stil bij het feit dat ook Curaçao hieraan bijdraagt door afstand te doen van het Antilliaans staatsverband. De ontmanteling is volgens Jesus-Leïto 'een eerste aanzet naar nieuwe relaties binnen het Koninkrijk'. "De modernisering is daarmee niet ten einde. Het Statuut moet ruimte bieden om tot een volwaardig partnerschap te komen zonder dat een partij de andere overheerst. Dat past in de huidige globaliserende wereld."

Glenn Sulvaran (PAR) spreekt zijn hoop uit dat alle aanwezigen hun best zullen doen om het proces niet te vertragen met bijvoorbeeld het indienen van amendementen: "Zodat de wil van de bevolking kan worden uitgevoerd."

Kritiek Sint Maarten
De situatie op Sint Maarten noopt meerdere Nederlandse Kamerleden tot het uiten van specifieke kritiek. Zowel CDA'er Bas Jan van Bochove, PvdA'er John Leerdam, PVV'er Hero Brinkman en SP'er Ronald van Raak roepen de regering op om heel goed te kijken naar meer meer autonomie voor Sint Maarten. Van Raak refereert daarbij aan de begroting van het eiland, die opnieuw is afgekeurd. Leerdam dient een motie in waarin hij vraagt om de mogelijkheid om het toezicht op de eilanden - indien nodig - te verlengen.

Momentum?
Van Raak vraagt zich bovendien hardop af of nu wel het moment is aangebroken om zich uit spreken over de ontmanteling. Hij vindt het hiervoor te vroeg en zegt dat de eilanden nog niet klaar zijn, maar ook dat de wetgeving met zoveel haast behandeld moet worden dat niet zorgvuldig genoeg gehandeld kan worden. Hij spreekt zelfs van het maken van opnieuw 'een historische vergissing', waarmee hij doelt op de gang van zaken bij het onafhankelijk worden van een andere kolonie, Indonesië.

De uitspraken van Van Raak gaan de leden van de Antilliaanse delegatie te ver. Zij pakken Van Raak hard aan door hem te wijzen op het feit dat de SP nog nooit een regeringspartij is geweest. Bovendien wordt in niet mis te verstane woorden gezegd dat de eilanden wel degelijk klaar zijn voor de staatkundige vernieuwing.

Tegen stemmen
VVD-Kamerlid Remkes is 'niet onder indruk' van de druk die - van vooral Antilliaanse zijde - op hem gelegd wordt om het proces in sneltreinvaart voort te laten gaan. De voorgenomen ontmantelingsdatum van 10-10'10 is voor hem 'niet heilig'. Hij vraagt zich af waarom de situatie op Sint Maarten nog niet in orde is en ook Curaçao nog niet alles op orde heeft, zoals de veiligheid en financiën. Hij vindt verder onder meer de voorgenomen wijziging van het Statuut niet ver genoeg gaan. Hij zegt zijn fractie te adviseren om op 15 april tegen te stemmen.

Ook beschuldigt hij de Arubaanse MEP-delegatie van 'procesverstoring' omdat zij een aantal amendementen hebben ingediend die betrekking hebben op zaken als het democratisch deficit (het ontbreken van een koninkrijksparlement, red.). Volgens Remkes heeft de MEP hier tijdens zijn regeerperiode geen hard punt van gemaakt. MEP-Statenlid Ady Thijsen is het hier mee oneens en zegt dit wel degelijk op de kaart te hebben gezet.