Gevangen in het buitenland
Bron: ministerie van Buitenlandse Zaken; cijfers van 2009.
Meer over Nederlandse gevangenen in het buitenland
Joran van der Sloot krijgt in de gevangenis in Peru een voorkeursbehandeling. Dat zegt Peter Middelkoop, directeur van Epafras, een organisatie die zich bekommert om Nederlandse gedetineerden wereldwijd. Middelkoop had in de gevangenis in Lima een openhartig gesprek met Joran, die is beschuldigd van moord op Stephany Flores.
"Hij is een heel bekende persoonlijkheid, dus de Peruaanse autoriteiten zullen er alles aan doen om te zorgen dat hem niets gebeurt voordat hij voorkomt. Hij wordt goed en veilig bewaakt, ook om te zorgen dat andere gevangenen hem niets aandoen." Dat zegt dominee Middelkoop tegen de Wereldomroep.
Dominee Middelkoop sprak in november vorig jaar met Van der Sloot. Hij zegt dat hij rustig de tijd kreeg voor het gesprek. Joran van der Sloot sprak met de geestelijke over zijn gevoelens, maar over de inhoud van dat gesprek zegt Middelkoop niets. "Dat behoort tot de privacy van het gesprek."
Verstandhouding
Wel beschrijft Middelkoop de sfeer van het gesprek: "Hij kende mij niet, dus hij moest ook een beetje de kat uit de boom kijken. Maar op een gegeven moment heb je toch een goede verstandhouding en probeer je over dingen te praten die voor hem belangrijk zijn."
Niet alleen door zijn bekendheid is Joran van der Sloot anders dan de andere Nederlandse gedetineerden in Latijns Amerika. Hij is ook de enige van de meer dan honderd Nederlanders die in Peru in de cel zitten die níet is opgepakt wegens drugssmokkel.
Toppositie
Wereldwijd zitten ongeveer 2.500 Nederlanders in gevangenissen. Er zitten meer Nederlanders in buitenlandse gevangenissen dan Fransen of Duitsers, terwijl Frankrijk en Duitsland veel meer inwoners hebben dan Nederland. Volgens dominee Middelkoop is Nederland zelfs in absolute aantallen één van de landen met de meeste mensen in een buitenlandse cel.
Middelkoop en zijn protestantse, rooms-katholieke en islamitische collega’s bezoeken de Nederlandse gedetineerden, vaak mensen om wie niemand zich bekommert. "Deze groep mensen heeft vaak het gevoel dat ze vergeten zijn, dat er niemand naar ze omkijkt. Wij willen duidelijk maken dat dat niet zo is, dat ook zij die misschien door iedereen worden afgeschreven naar ons idee niet afgeschreven mogen worde. Wij gaan ervan uit dat ook zij méér zijn dan alleen wat ze fout gedaan hebben."
Afwachtend
De gedetineerden staan eerst vaak afwachtend tegenover een bezoek van Epafras, maar later zijn ze meestal blij. Al is het maar om eens rustig te kunnen praten in hun eigen taal. De Nederlanders die in Europa in de cel zitten, zijn opgepakt voor een veelheid aan delicten. Maar Nederlanders die buiten Europa vast zitten zijn bijna allemaal veroordeeld wegens drugssmokkel.
Het zijn geen grote spelers in de drugshandel, maar koeriers die een kleine hoeveelheid drugs in hun bagage of op hun lichaam vervoeren. Ze zijn vaak op het vliegveld opgepakt als ze de drugs naar Europa willen brengen. Frank Miedema en Sabine Stoltz deden voor het ministerie van Justitie onderzoek naar Nederlanders in gevangenschap in het buitenland. Ze onderzochten wat voor soort mensen het zijn en waarom juist zoveel Nederlanders in het buitenland in de cel belanden.
Schulden
Het blijken vooral mannen te zijn, met een gemiddelde leeftijd van 41 jaar. Meestal hebben ze een gezin; veelal hebben ze schulden; hun opleiding is laag. De meesten smokkelden drugs zonder een idee te hebben hoe groot de pakkans is en hoe streng de straffen in andere landen zijn. Een deel is van Surinaamse of Antilliaanse herkomst, vooral onder degenen die in de Dominicaanse Republiek vastzitten.
Middelkoop bevestigt dat beeld. Hij voegt eraan toe dat het vaak mensen zijn die al op hun eerste drugsvlucht worden betrapt, geen doorgewinterde smokkelaars dus. Verder zijn het volgens hem vaak mensen met een uitkering of met onregelmatige inkomsten. Meestal zijn de drugskoeriers zelf geen verslaafden.
Stompzinnig
De Wereldomroep sprak met een Nederlandse vrouw die net terug is, na jaren in Peru in de cel te hebben gezeten. Deze vrouw, die anoniem wil blijven, zegt: "Mijn toenmalige vriend had me gevraagd of ik met hem mee wilde gaan, we hadden schulden, ik was wanhopig en de relatie was slecht. Daarom ben ik met hem meegegaan. Gewoon een stompzinnige fout."
Ze waarschuwt andere Nederlandse meisjes dat ze vooral niet dezelfde fout moeten begaan. "Als er [door mijn relaas] ook maar eentje minder gaat, dan is het al goed."
Nederland Distributieland
Waarom kiezen juist Nederlanders zo vaak voor het smokkelen van drugs? Nederland is toch niet armer dan andere landen. Miedema en Stoltz leggen een verband met de ‘rol die Nederland speelt op de internationale drugsmarkt’. Kennelijk ligt het in Nederland voor de hand drugs te gaan smokkelen om uit de schulden te komen. Nederland is een distributieland, ook voor verdovende middelen.
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Nieuwe reactie inzenden